سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

داروی هرسپتین؛ 💊 آشنایی با موارد مصرف، نحوه عملکرد و عوارض جانبی

هرسپتین
در این نوشته شما می خوانید

همانطور که در مقالات پیشین به نقش موثر دارو درمانی و شیمی ­درمانی در درمان انواع سرطان­‌ها اشاره کردیم، در این مقاله بای بای سرطان قصد داریم یکی از این داروهای مهم و پایه در دارو درمانی را تحت عنوان هرسپتین مورد ارزیابی قرار دهیم و نکات مراقبتی مربوط به دارو هرسپتین را برای بیمارانی که تحت هرسپتین درمانی قرار دارند و نیاز به دانستن این نکات دارند، بیان کنیم.

هرسپتین برای چیست؟

داروی هرسپتین نام تجاری دارویی است که با نام تراستوزماب در بین کادر درمان و بیماران شناخته می­‌شود و در درمان انواع سرطان­‌های سینه، سرطان‌ معده و سرطان ‌مری نیز به کار می‌­رود.

قادر است رشد سلول­‌های سرطانی را که حاوی مقدار زیادی گیرنده فاکتور رشد اپیدرال انسانی 2 که به اختصار (HER 2) نیز نامیده می­‌شود، کنترل کند.

پروتئین HER2 در تمامی ‌سلول­‌های بدن وجود دارد و وظیفه رشد و ترمیم سلول­‌ها را بر عهده دارد.

مطالعات نشان می­‌دهد که مقادیر زیادی از این پروتئین در سلول­‌های سرطانی سینه، مری و معده‌ وجود دارد که باعث بقا و رشد سریع این سلول­‌های بدخیم می­‌شود بنابراین قبل از انجام متودهای درمانی، آزمایشی از فرد مبتلا گرفته می‌­شود که در آن مثبت یا منفی بودن فاکتور HER2 مشخص شود.

معمولا از بین ۵ بیماری که به سرطان سینه دچار شده­‌اند، ۱ نفر HER2 مثبت خواهد بود.

هرسپتین درمانی با مهار تاثیرات HER2 سلول و تحریک سیستم ایمنی برای حمله و نابود کردن سلول‌­های سرطانی، تاثیرات خود را جهت مبارزه با سرطان اعمال می‌­کند.

داروی هرسپتین

فواید داروی هرسپتین

در موقعیت­‌های مختلفی توسط پزشکان برای بیماران مورد استفاده قرار می­‌گیرد که در ادامه به آن­ها اشاره می­‌کنیم:

  • در سرطان­‌های اولیه سینه که به دنبال آن روش‌­های درمانی پرتودرمانی، عمل جراحی و شیمی درمانی برای فرد انجام می­‌شود، ­از داروی هرسپتین نیز برای کاهش احتمال بروز مجدد سرطان پس از انجام متودهای درمانی نام برده شده، استفاده می­‌شود.
  • در بیمارانی که سرطان سینه پیشرفته دارند و این بیماری به سایر ارگا­ن­‌های بدن متاستاز داده است نیز استفاده می‌شود تا سرعت رشد سرطان کاهش پیدا کرده و طول عمر و بقای بیمار بیشتر شود.
  • در شرایطی که فردی دچار سرطان معده پیشرفته شده­ است و این سرطان به سایر نواحی بدن منتشر شده است نیز می­‌توان از هرسپتین درمانی برای کاهش علائم بیماری و همچنین سرعت رشد و پخش شدن آن استفاده کرد.
  • در بیمارانی که از سرطان مری پیشرفته رنج‌ می­‌برند ‌هم استفاده از مزایای این دارو در روند درمان فرد، موثر خواهد بود.

روش تزریق هرسپتین

هرسپتین درمانی معمولا در بیمارستان­‌ها و کلینیک­‌های مخصوص سرطان برای بیماران قابل انجام است. این دارو به دو روش به مبتلایان تزریق می­‌شود:

  • به صورت تزریقی که در این شرایط دارو به صورت سرم، قطره قطره و به آرامی وارد جریان خون‌ بیمار می­‌شود.

تزریق این دارو برای اولین بار حدود ۹۰ دقیقه زمان خواهد برد اما از دفعات بعدی سرعت تزریق دارو به ۳۰ دقیقه کاهش پیدا می‌کند و دارو با سرعت بیشتری وارد جریان خون فرد خواهد شد.

  • به صورت زیرپوستی که دارو از طریق ران به بیمار تزریق می­‌شود. این روش تزریق دارو به بیمار، فقط در بیمارانی که سرطان سینه دارند، کاربردی است و انجام آن توسط پزشک نیاز به صرف زمان زیادی برای تزریق نخواهد داشت.
هرسپتین درمانی

مدت زمان درمان با هرسپتین

زمانی که بیمار قرار است برای اولین بار از این دارو در روند درمان خود استفاده کند، لازم است تا ۶ ساعت پس از دریافت دارو در بیمارستان تحت مراقبت تیم پزشکی قرار گیرد تا در صورت بروز هرگونه عارضه جانبی و حساسیت نسبت به دارو، اقدامات لازم صورت گیرد.

پس از انجام بررسی­‌ها و  ارزیابی­‌های لازم پس از دریافت دارو، بیمار برای دفعات بعدی مدت زمان کمتری را در بیمارستان سپری خواهد کرد.

در صورتی که بیمار مبتلا به سرطان سینه باشد، هر ۱ یا ۳ هفته از هرسپتین درمانی برای شخص استفاده می­‌شود و اگر بیمار سرطان معده یا مری داشته باشد، از این دارو هر ۳ هفته برای او استفاده می‌­شود.

همچنین در سرطان­‌های سینه اولیه که خوش­خیم است، درمان دارویی به وسیله هرسپتین تا ۱ سال ادامه دارد و در سرطان‌های معده و مری که متاستاز داده‌­اند نیز از این دارو تا زمانی که کمک کننده باشد استفاده خواهد شد.

هرسپتین درمانی بعد از شیمی درمانی

نتایج تحقیقات اخیر نشان می­‌دهد که استفاده از هرسپتین درمانی بعد از شیمی ‌درمانی در درمان سرطان‌­های   HER2 مثبت به خصوص سرطان سینه، بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

استفاده از داروی هرسپتین بعد از شیمی درمانی، عارضه جانبی خاصی نخواهد داشت و تنها کسانی که بیماری­‌های قلبی زمینه‌­ای دارند باید این مورد را به پزشک متخصص خود گزارش دهند تا دوز دارو کنترل شده و دقیق تزریق شود؛ چرا که در صورت مصرف بیش از حد این دارو ممکن است بیمار دچار ‌سکته­‌های قلبی خفیف تا شدید شود.

البته متخصصین معتقدند که از این دارو می‌­توان هم بعد و هم همراه با فرآیند شیمی درمانی استفاده کرد اما نکته اصلی که وجود دارد این است که در استفاده همزمان از داروهای شیمی ‌درمانی و هرسپتین، ریسک بروز بیماری‌­های قلبی در افراد، بیش از پیش ‌افزایش پیدا می­‌کند.

هرسپتین
چه کسانی نمی‌­توانند تحت هرسپتین درمانی قرار گیرند؟

لازم است بدانید که همه­‌ی افراد مجاز به مصرف هرسپتین نیستند و این دارو به دلیل عوارضی که برای بیماران ایجاد می‌کند، در مواردی با محدودیت مصرف همراه است.

افرادی که حساسیت شدیدی به داروی هرسپتین (Herceptin) دارند و از سختی تنفس نیز رنج‌ می­‌برند و همچنین افراد حامله، محدودیت‌­هایی در مصرف داروی هرسپتین خواهند داشت.

البته اطلاعات زیادی در مورد تاثیرات این دارو بر جنین وجود‌ ندارد، اما با این حال بیمارانی که تحت درمان با هرسپتین قرار گرفته‌­اند، عارضه­‌هایی از خود بروز داده است که ممکن است به مصرف این دارو ارتباط داشته باشد.

در بعضی از کیس­‌ها ممکن است الیگوهیدرآمنیوس (کاهش مایع آمنیوتیک اطراف جنین) در سه ماهه‌­ی دوم و سوم بارداری رخ دهد و یا ممکن است مصرف این دارو سبب از کار افتادن غیرقابل برگشت کلیه­‌های جنین شود.

با این تفاسیر داروی هرسپتین را می­‌توان با تجویز پزشک و به صورت کنترل شده در مادران باردار استفاده کرد اما جنین باید برای جلوگیری از بروز مشکلات و عارضه‌­های جانبی، تحت ارزیابی و بررسی مستمر باشد.

در افراد باردار تا ۶ ماه پس از اتمام دوره درمان و بارداری، نباید مجدد از داروی هرسپتین استفاده کرد، چرا که باعث بروز اختلالاتی در فرآیند شیردهی مادر می­‌شود.

هرسپتین درمانی نباید در افرادی که مبتلا به سرطان­‌های معده، سینه و مری که تست HER2 در آن­ها مثبت نیست استفاده شود.

علاوه بر این موارد فوق، استفاده از این دارو در شرایط زیر نیز توصیه نمی­‌شود:

  • افرادی که دچار ‌مشکلات قلبی زمینه­ای هستند نظیر سابقه­‌ی سکته‌­ی قلبی، آنژین­‌های شدید و مشکلات متعدد در عروق قلبی نباید از داروی هرسپتین و این گروه دارویی استفاده کنند.
  • افرادی که فشار خون بالا و کنترل نشده دارند، نباید این دارو را مصرف کنند؛ چرا که ممکن است باعث ایست قلبی ناگهانی و مشکلات قلبی-عروقی ­شود.
  • افراد باردار
  • مادرانی که در مرحله شیردهی قرار دارند.
هرسپتین و بارداری

توصیه شده است که زنانی که تحت دارو درمانی و شیمی درمانی هستند و کسانی که از داروی هرسپتین استفاده می‌کنند، نباید اقدام به بارداری کنند.

همچنین کسانی که دوره درمان خود را تکمیل کرده‌­اند نیز تا ۷ ماه پس از اتمام درمان نباید باردار شوند، چرا که هرسپتین درمانی باعث آسیب رسیدن به جنین در حال تشکیل می­‌شود.

کسانی که به تازگی زایمان کرده‌­اند و در دوران شیردهی قرار دارند نیز نباید تا ۷ ماه پس از زایمان، به نوزاد خود شیر بدهند، چرا که این موضوع منجر به آسیب‌­های جبران ناپذیری به نوزاد می‌­شود.

عوارض هرسپتین

همانطور که پیشتر گفتیم، مشکلات قلبی میتواند در نتیجه‌ی مصرف هرسپتین در افراد ایجاد شود که میتواند درجات خفیف تا بسیار شدید را شامل شود.

البته قبل از شروع هرسپتین درمانی، پزشک عملکرد قلب را بررسی می‌کند تا از سلامت و کارکرد صحیح آن اطمینان حاصل کند همچنین در طول پروسه درمان نیز‌ بیمار همچنان از نظر قلبی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

مصرف این دارو عوارض جانبی دیگری نیز ایجاد ‌می‌کند که غالبا با گذشت زمان اثرات آن کم شده و از بین می‌رود.

در ادامه عوارض جانبی را بیان می‌کنیم که از هر ۱۰ نفر ۱ نفر ممکن است این عارضه‌ها را تجربه کند:

  • حساسیت‌های دارویی مثل تورم صورت، تب بالا و لرز، سر درد و احساس گیجی و مریضی
  • خستگی و بی‌خوابی
  • یبوست و اسهال
  • کاهش تعداد گلبول‌های سفید برای مبارزه با عفونت‌ها 
  • کاهش اشتها و کاهش وزن
  • درد عضلانی، مفصلی، قفسه سینه و شکم
  • قرمزی ‌چشم و اشک ریزش 
  • سرفه و آبریزش بینی

در صورتی که علائم و عارضه‌های دیگری مثل تنگی نفس در طول شب یا روز یا تورم در مچ در طول دوره مصرف هرسپتین مشاهده شود، باید فورا به پزشک مراجعه شود.

 اگر که در طول دوره درمان بیماری‌های قلبی برای بیمار ایجاد شود، پزشک درمان را برای مدت کوتاهی متوقف کرده و پس از بهبود علائم، مصرف هرسپتین از سر گرفته می‌شود.

هرسپتین و ریزش مو

با توجه به بررسی آثار مصرف این دارو بر روی مبتلایان سرطان، اگر هرسپتین به عنوان تک دارو مصرف شود منجر به ریزش مو نخواهد شد اما اگر این دارو همزمان با شیمی درمانی مورد استفاده قرار گیرد، به دلیل عوارض ناشی از شیمی درمانی، فرد ریزش مو را تجربه خواهد کرد.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

3 پاسخ

  1. ممنون از مطلب خوبتون، فقط من چندتا سوال دارم. شما پزشک مشاور هم دارید؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

ماموگرافی

تفاوت ماموگرافی با سونوگرافی سینه

1401-11-18
ویتامین و سرطان

ارتباط مصرف ویتامین و سرطان؛ ویتامین بیشتر، سرطان زودتر

1402-06-16
داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

معرفی داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

1402-06-14