سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

گلبول سفید چیست ؟بررسی تاثیر گلبول سفید بر سرطان

گلبول سفید
در این نوشته شما می خوانید

به طور کلی به هنگام مبارزه بدن با یک عامل بیماری‌­زا و به دنبال آن تضعیف سیستم ایمنی، تعداد گلبول‌­های سفید بدن دست‌خوش تغییر می­‌شوند به طوری که ممکن است افزایش یا کاهش یابند. سرطان، یکی از بیماری­‌هایی هست که تغییرات قابل ملاحظه‌­ای را در تعداد گلبول سفید بدن سبب می‌­شود. در این مقاله بای بای سرطان هدف ما بررسی تغییرات گلبول سفید بالا و پائین و تاثیر آن در روند بیماری سرطان است.

گلبول سفید چیست؟

گلبول‌­های سفید که با نام لوکوسیت‌­ها نیز شناخته می­‌شوند، به نوعی نگهبانان بدن محسوب می‌­شوند که وظیفه‌‍­ی حفاظت از بدن در برابر عفونت‌­ها را بر عهده دارند. به عنوان بخش مهمی از سیستم ایمنی، گلبول­‌های سفید در جریان خون قرار داشته و به وجود هرگونه بیماری و جراحت در بدن سریعا پاسخ می­‌دهند.

گلبول­‌های سفید با حرکت در خون به سمت ارگان‌­های مختلف بدن حرکت می­‌کنند و زمانی که محل عفونت و یا میکرو ارگانیسم خارجی را مشخص می­‌کنند، پیامی به سایر گلبول‌­های سفید بدن ارسال می‌­کنند تا به کمک گلبول‌­های سفید فعلی آمده تا از بدن در برابر این عوامل خارجی محافظت کنند.

انواع گلبول‌­های سفید

گلبول سفید در مغز استخوان تولید می‌­شود و بعضی از آن­ها در خود مغز استخوان و بعضی دیگر در ارگان­‌های دیگر بالغ می­‌شوند و توانایی از بین بردن میکرو ارگانیسم‌­ها را کسب می­‌کنند.

همانطور که از اسمشان پیداست بی‌­رنگ ‌هستند اما زمانی که در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می­‌گیرند، به دلیل رنگی که به آن­ها اضافه می­‌شود، به رنگ بنفش روشن و یا صورتی دیده می‌­شوند.

این سلول­‌های کوچک، ظاهری گرد داشته و دارای غشاء مرکزی متمایز یافته هستند. به طور کلی گلبول­‌های سفید ۱ درصد از کل خون هر شخص را تشکیل می­‌دهند که در این مقیاس هم انواع مختلفی از آن­ها وجود دارد.

گلبول سفید

در ادامه به صورت مختصر در مورد آن­ها توضیح خواهیم داد:

۱. نوتروفیل:

این نوع با از بین بردن باکتری‌­ها، قارچ‌­ها و سایر میکروارگانیسم‌­های بیماری‌­زا، از بدن در برابر ابتلا به انواع عفونت­‌ها و بیماری­‌های مختلف محافظت می­‌کند.

۲. لنفوسیت­‌ها:

این گونه شامل لنفوسیت­‌های T و لنفوسیت­‌های B می‌­باشد که با تولید پروتئین‌­هایی به نام آنتی بادی از بدن در برابر عفونت‌­های مسری محافظت می­‌کنند.

۳. ائوزینوفیل:

این دسته با شناسایی و از بین بردن انگل­‌ها و سلول­‌های سرطانی از بدن محافظت می‌­کنند. همچنین ائوزینوفیل‌­ها در برابر ایجاد پاسخ‌­های آلرژیک به بازوفیل‌­ها کمک ‌می‌­کنند.

۴. بازوفیل ها:

این دسته از گلبول­‌ها با ایجاد پاسخ­‌های آلرژیک مثل سرفه، عطسه و آبریزش بینی در حفاظت از بدن و مراقبت از آن در زمان حساسیت و آلرژی کمک می‌­کنند.

۵. مونوسیت­‌ها:

مونوسیت­‌ها به واسطه از بین بردن سلول­‌های آسیب دیده، از بدن در برابر عفونت‌­ها مراقبت می­‌کنند.

گلبول سفید بالا

سایر عوامل موثر بر تعداد گلبول­‌ سفید پایین و بالا

بیماری­‌هایی بجز سرطان نیز ممکن است باعث گلبول سفید بالا یا پائین در بدن شوند. در صورتی که بیمار دچار لوکوپنیا باشد، به آن معناست که تعداد گلبول­‌های سفید بدن شخص از حد نرمال بسیار پایین‌­تر است و فرد گلبول سفید پائین دارد که همین امر باعث بروز عفونت‌­های مختلف و بیماری‌­های باکتریایی و قارچی می‌­شود.

از طرف دیگر در صورتی که تعداد گلبول‌­های سفید بیمار از حالت طبیعی بالاتر باشد و فرد گلبول سفید بالا داشته باشد، می‌گوییم که بیمار دچار لوکوسیت شده است. علت ابتلا بیماران به لوکوسیت می­تواند بیماری­‌های نهفته‌­ای نظیر اختلالات سیستم ایمنی و لنفوم باشد.

کسانی که دچار این مشکلات یعنی پایین‌­تر بودن یا بالاتر بودن تعداد گلبول­‌های سفید از حد طبیعی خود می­‌شوند، علائم و عارضه‌­هایی را تجربه خواهند کرد که شامل:

  • تب، لرز و درد عضلانی کل بدن
  • زخم‌­هایی که به شدت قرمز و متورم هستند و بسیار دیر التیام پیدا می‌­کنند.
  • ابتلا به عفونت­‌های مکرر که بسیار سخت بهبود پیدا می‌­کنند.
  • سرفه­‌های مزمن و مشکلات تنفسی که از قبل وجود داشته است.

تعداد گلبول سفید در سرطان

بدن هر فرد نرمال به صورت تقریبی حدود ۱۰۰ میلیارد گلبول سفید در روز تولید می­‌کند. برای این که تشخیص داده شود که بیماری نهان و یا سرطان در بدن شخص وجود دارد، آزمایش خونی از بیمار گرفته می­‌شود تا تعداد گلبول­‌های سفید بدن شخص در آن شمارش شود.

در هر فرد نرمال، تعداد گلبول­‌های سفید در هر میکرولیتر بین ۴۰۰۰ تا ۱۱۰۰۰ ­عدد می­‌باشد و گلبول سفید پایین یا بالاتر از این بازه به معنای وجود بیماری است.

از رایج‌­ترین آزمایشات و تست­‌هایی که برای بررسی تعداد و محل گلبول­‌های سفید به کار گرفته می‌­شوند:

۱. شمارش کامل سلول­‌های خون:

این تست اطلاعات کاملی از تعداد سلول­‌های خونی بیمار در اختیار پزشک قرار می‌­دهد.

برای انجام این آزمایش نمونه خونی از بیمار گرفته می‌­شود و در ادامه با بررسی نمونه، تعداد گلبول­‌های سفید و قرمز و سایر فاکتورهای خونی موجود در آن مشخص می­‌شوند و در صورت غیرطبیعی بودن هرکدام از این موارد، پزشک به وجود بیماری در بدن فرد شک می­‌کند.

۲. اسکن گلبول­‌های سفید:

از این تست برای تشخیص عفونت و یا هرگونه بیماری در بافت­‌های نرم بدن استفاده می­‌شود. در این آزمایش، نمونه خونی از بیمار گرفته می‌­شود سپس گلبول‌­های سفید از نمونه گرفته شده جدا می­‌شوند.

گلبول­‌های سفید جدا شده با استفاده از ایزوتوپ‌­های رادیواکتیو، علامت گذاری شده و به بدن بازگردانده می­‌شوند.

در نهایت با انجام اسکن و تصویربرداری‌­های تشخیصی و ارزیابی عملکرد گلبول­‌های سفید نشانه‌­گذاری شده، مشخص می‌شود که کدام قسمت از بدن دچار عفونت و بیماری شده است.

گلبول سفید پایین

تاثیر سرطان بر تعداد گلبول­‌های سفید

همانطور که می­دانیم سرطان زمانی رخ می‌­دهد که سلول­‌ها رشد و تقسیم سریع و غیرقابل کنترلی داشته باشند و در عملکرد طبیعی ارگان‌­های بدن اختلال ایجاد کنند.

سرطان در مغز استخوان جایی که گلبول­‌های سفید تولید و بالغ می­‌شوند، ایجاد می‌­شود که باعث کاهش تعداد گلبول‌های سفید که بخش مهمی از سیستم دفاعی بدن در مقابل پاتوژن­‌ها هستند، می‌­شود.

علاوه بر سرطان، متودهای درمانی نیز می­توانند باعث کاهش تعداد گلبول­‌های سفید و گلبول سفید پائین در خون بیماران شوند.

شایع‌­ترین متودهای درمانی آسیب‌­زا، شیمی درمانی و رادیوتراپی می‌­باشند.

همانطور که پیش‌­تر گفته شد، بروز سرطان در مغز استخوان باعث جلوگیری و کاهش تولید گلبول­‌های سفید می­‌شود همچنین بعضی سرطان‌­ها باعث تولید گلبول‌­های سفید غیرطبیعی می‌­شوند که عملکرد درست خود در سیستم ایمنی را از دست داده‌­اند.

سرطان‌­هایی که می­توانند تاثیرات نامطلوبی در تولید و بلوغ گلبول­‌های سفید داشته باشند شامل:

درمان­‌های سرطان نیز ممکن است باعث کاهش تعداد گلبول­‌های سفید بدن شوند. در حقیقت، شیمی درمانی باعث کاهش سرعت رشد سلول‌­های سرطانی و از بین رفتن آن­ها می‌­شود، در این بین سلول­‌های سالم تولید کننده گلبول‌های سفید و خود گلبول­‌های سفید نیز ممکن است آسیب ببینند.

رادیوتراپی نیز جهت کاهش تعداد گلبول­‌های سفید بدن بیمار مکانیزم یکسانی را خواهد داشت. بروز این عارضه در بسیاری از کسانی که به واسطه متودهای درمانی سرطان دچار کاهش تعداد گلبول سفید شده‌­اند موقتی خواهد بود و تعداد این سلول­‌ها بعد از اتمام درمان به حالت طبیعی خود باز می­‌گردد.

افزایش گلبول‌های سفید در بیماران سرطانی

شاید این سوال پیش بیاید که آیا سرطان علاوه بر کاهش تعداد گلبول‌های سفید میتواند باعث افزایش تعداد آنها و گلبول سفید بالا نیز شود؟

در حالی که در اکثر مواقع عفونت‌ها و تورم‌ها دلیل اصلی افزایش تعداد گلبول‌های سفید می‌باشند، بعضی از سرطان‌ها نیز میتوانند باعث افزایش تعداد این سلول‌ها شوند که به عارضه ایجاد شده لوکوسیتوزیس می‌گویند. این امر در همان سرطان‌هایی رخ میدهد که باعث کاهش تعداد گلبول‌های سفید می‌شوند، مثل سرطان خون و لنفوم.

سرطان خون و لنفوم میتوانند موجب تولید بیش از حد بعضی از سلول‌های خونی شوند. در شرایطی که تعداد گلبول‌های سفید بدن بیمار بیش از حد طبیعی باشد، این گلبول‌ها سلول‌های سالم بدن را احاطه کرده و اجازه نمی‌دهند که سلول عملکرد طبیعی خود را داشته باشد.

استرس و کاهش گلبول سفید

استرس زمانی ایجاد می‌شود که موقعیت‌های مختلفی فرد را تحت فشار قرار داده و فرد نسبت به توانایی و عملکرد خود نامطمئن می‌شود.

در این شرایط بدن فرد تولیدات هورمون استرس که کورتیزول نام دارد را افزایش می‌دهد. در مقاطع کوتاه کورتیزول با محدود کردن تورم‌ها، باعث تقویت سیستم ایمنی و گلبول سفید بالا می‌شود اما با گذشت زمان، بدن به سطح بالای کورتیزول خون عادت می‌کند که همین امر بروز تورم‌های بیشتر در بدن را در پی دارد.

استرس علاوه بر بالا بردن سطح کورتیزول‌ها، باعث کاهش تعداد لنفوسیت‌ها و گلبول سفید پائین نیز می‌شود؛ لنفوسیت‌ها، گلبول‌های سفیدی هستند که با عفونت‌ها مبارزه می‌کنند. هرچه سطح لنفوسیت‌ها پایین‌تر باشد، ریسک بروز بیماری‌های ویروسی و عفونت‌ها در بدن بالاتر می‌رود و فرد آسیب پذیرتر خواهد بود.

استرس همچنین میتواند باعث بروز افسردگی و اضطراب شود که اینها خود عاملی برای افزایش بروز تورم در بدن هستند و تورم طولانی مدت منجر به فعالیت بیش از حد و خستگی زیاد سیستم ایمنی می‌شود. در این شرایط این سیستم دیگر مانند قبل نمیتواند وظیفه حفاظتی خود را انجام دهد و از بدن در برابر عوامل خارجی محافظت کند.

شاید کلیشه‌ای باشد اما بدانید سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

هدف ما در سایت بای بای سرطان این است که شما بتوانید امیدتان را تا زمان بهبودی از بیماری زنده نگه دارید.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

ماموگرافی

تفاوت ماموگرافی با سونوگرافی سینه

1401-11-18
ویتامین و سرطان

ارتباط مصرف ویتامین و سرطان؛ ویتامین بیشتر، سرطان زودتر

1402-06-16
داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

معرفی داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

1402-06-14