سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

اختلال پریود در زمان شیمی درمانی و پس از درمان!

اختلال پریود در زمان شیمی درمانی
در این نوشته شما می خوانید

اختلال پریود در زمان شیمی درمانی و در روند درمان سرطان، یکی از آن عوارض کوتاه مدت و گاها طولانی مدتی است که شیمی درمانی برای بانوان مبتلا به سرطان ایجاد می‌کند.

به همین جهت از دیگر چالش‌های بانوانی که تحت شیمی درمانی قرار دارند، بارداری پس از شیمی درمانی و نگرانی از بابت یائسگی زودرس به علت بهم ریختگی هورمونی در این دوران است. از این رو هدف ما در این مقاله‌ی بای بای سرطان، بررسی قاعدگی در زمان شیمی درمانی و اثرات آن پس از اتمام درمان خواهد بود.

اختلال پریود در زمان شیمی درمانی چگونه است؟

شیمی درمانی یکی از موثرترین و در عین حال‌ پرعارضه‌ترین متود‌ درمان سرطان است. از آنجایی که داروهای شیمی درمانی از طریق خون به تمام نقاط بدن پخش می‌شوند، بنابراین عوارض جانبی این روش می‌تواند تمام ارگان‌های بدن را تحت تاثیر قرار دهد.

در طول شیمی درمانی، امکان دارد بانوان مبتلا به سرطان متوجه تغییراتی در سیکل قاعدگی خود شوند و یا از علائم شدیدی در سندرم پیش از قاعدگی یا PMS رنج ببرند. در این حالت بدن‌ نمی‌تواند هیچ پاسخ مناسبی برای جبران عوارضی که ایجاد شده‌اند، داشته باشد.

شیمی درمانی می‌تواند باعث شود تا برخی از خانم‌ها علائم پیش از یائسگی را نیز تجربه کنند. سیکل قاعدگی ممکن است متوقف شود و بیمار طیفی از علائم گر گرفتگی، نوسانات خلقی، خشکی واژن و سایر نشانه‌های یائسگی زودرس را تجربه کند. برای بسیاری از خانم‌ها، سیکل قاعدگی پس از درمان، به حالت عادی باز می‌گردد اما برای برخی دیگر این عوارض به یائسگی زودرس منجر خواهد شد.

اختلال پریود در زمان شیمی درمانی

تجارب متفاوت قاعدگی در زمان شیمی درمانی

برخی از خانم در طول شیمی درمانی پریودهای سنگین‌تری دارند، در حالی که برخی دیگر علائم یائسگی را تجربه می‌کنند. شدت و نوع اختلال پریود در زمان شیمی درمانی، با توجه به نوع دارویی که برای فرد تجویز می‌شود، متفاوت خواهد بود.

با در نظر داشتن این نکته، بعضی از داروهای شیمی درمانی می‌توانند بر عملکرد تخمدان تأثیر بگذارند و سیکل قاعدگی را نامنظم کنند؛ در حالی که برخی دیگر از داروها می‌توانند باعث خونریزی شدیدتر شوند. همچنین انواع دیگری از داروها، موجب ناپدید شدن قاعدگی در طول دوره درمان می‌شوند.

بیمار می‌تواند قبل از شروع‌ درمان با پزشک متخصص مشورت کند تا از اثرات داروهای شیمی درمانی بر بدن خود مطلع شود اما‌ لازم به ذکر است عوارض جانبی در همه‌ی بیماران یکسان بروز پیرا نمی‌کند بنابراین دانستن اینکه بدن چه واکنش‌هایی از خود نشان می‌دهد‌،امکان پذیر نخواهد بود.

بارداری پس از شیمی درمانی

بارداری پس از شیمی درمانی

شیمی درمانی می‌تواند به سیستم تناسلی زنان، از جمله اندام‌های تناسلی و محور هیپوتالاموس-هیپوفیز که مسئول تنظیم هورمونی است، آسیب برساند.

هورمون‌هایی که هر ماه برای آزادسازی تخمک‌ها مورد نیاز هستند، مانند استروژن و همچنین هورمون‌هایی که رحم‌ را برای بارداری احتمالی آماده می‌کنند، در سلول‌های تخمدان تحت عنوان اووسیت ساخته می‌شوند.

به طور کلی تخمک‌ها تمایل دارند که با سرعت بسیار زیادی تقسیم شوند و از آنجایی که داروهای شیمی درمانی سلول‌هایی که با سرعت بسیار زیاد تقسیم می‌شوند‌‌ را سرطانی‌ تلقی می‌کند، باعث از بین رفتن سلول‌های تخمک می‌شوند.

با از بین رفتن تخمک‌ها، هورمون‌های مهمی که نقش مهمی را در باروری ایفا می‌کنند نیز از بین می‌روند؛ بنابراین  امکان اختلال پریود در زمان شیمی درمانی و یائسگی زودرس پس از این درمان وجود خواهد داشت.

دوزهای بالاتر از داروهای شیمی‌درمانی به احتمال زیاد باعث تغییرات دائمی باروری خواهند شد و همچنین ترکیبی از داروهای شیمی درمانی می‌تواند عوارض جانبی بیشتری نیز برای بیمار داشته باشد.

هنگامی که بیمار به صورت همزمان تحت شیمی درمانی و پرتو درمانی شکم یا لگن قرار می‌گیرد، خطر ناباروری دائمی شخص را تهدید می‌کند.

باید به این نکته توجه نمود که حتی اگر سیکل قاعدگی پس از اتمام شیمی درمانی به حالت عادی خود برگردد و یائسگی برای بیمار ایجاد نشود، باز هم احتمال ناباروری در فرد وجود‌ دارد؛ بنابراین قاعدگی تضمینی بر باروری بیمار نخواهد بود.

سرطان و خونریزی شدید در دوران قاعدگی

اکثر بانوان خونریزی غیرطبیعی قاعدگی را در طول زندگی خود تجربه کرده‌اند که در بیشتر موارد، علت موقتی است و دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.

خونریزی غیرطبیعی می‌تواند شامل قاعدگی‌های سنگین، لکه بینی یا خونریزی بین قاعدگی‌ها، خونریزی در حین رابطه جنسی یا خونریزی بعد از یائسگی باشد. نوسانات هورمونی، استرس، بارداری و بسیاری از مسائل رایج دیگر می‌توانند از علل خونریزی غیرطبیعی باشند.

در بعضی افراد با توجه به ژنی که در بدن آن‌ها وجود دارد، خونریزی‌های دوران‌ قاعدگی شدیدتری را نسبت به سایر خانم‌ها تجربه می‌کنند اما در خانم‌هایی که به طور معمول خونریزی‌های دوران قاعدگی شدید نیستند، تشدید خونریزی می‌تواند نشان از یک مشکل بسیار بزرگ باشد که نیازمند اقدامات درمانی است.

لازم به ذکر است که همه‌ی سرطان‌ها باعث تشدید خونریزی دوران قاعدگی و تشدید علائم آن نمی‌شوند. سرطان آندومتر که در پوشش داخلی‌ رحم‌ ایجاد می‌شود، شایع‌ترین نوع سرطانی است که باعث خونریزی‌های شدید چه در دوران قاعدگی‌ و چه خارج از این دوران می‌شود.

هم سرطان دهانه رحم و هم سرطان واژن می‌توانند باعث خونریزی در حین یا بعد از رابطه جنسی یا هر دو شوند. در مواقعی این سرطان‌ها باعث تشدید خونریزی‌ها و علائم قاعدگی در بیماران می‌شوند.

طبق نظر متخصصین، بیمارانی که به سرطان‌های ناحیه شکم و لگن مبتلا می‌شوند و تحت شیمی درمانی و رادیوتراپی‌ قرار می‌گیرند، ضمن اختلال پریود در زمان شیمی درمانی، خونریزی‌های شدید قاعدگی را نیز تجربه خواهند کرد.

یائسگی پس از شیمی درمانی

سلول‌های تخمدان بسیار حساس هستند، بنابراین شیمی درمانی و داروهایی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توانند تاثیرات منفی شدیدی بر روی تخمدان و هورمون‌هایی که از آن ترشح می‌شود، داشته باشند.

به عبارت دیگر در عین اینکه شیمی درمانی سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد، همچنین می‌تواند به سلول‌های سالم تخمدان نیز آسیب برساند.

تخمدان‌ها مسئول تولید استروژن و پروژسترون هستند. وقتی این هورمون‌ها به‌ویژه استروژن، به شدت کاهش می‌یابد منجر به یائسگی می‌شود.

شیمی‌ درمانی برای درمان بسیاری از سرطان‌های زنانه مورد‌ استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند باعث یائسگی پس از شیمی درمانی شود. این اتفاق در برخی از لنفوم‌ها و بدخیمی‌های خونی، سرطان‌های خون، غدد لنفاوی و استخوان می‌افتد اما بیشتر با سرطان سینه مرتبط است.

برای خانم‌هایی که یائسگی را در سنین پایین‌تری تجربه کرده‌اند، علائم می‌تواند واقعاً شدید و غیرمنتظره باشد.

راه‌هایی برای فعال بودن و مدیریت علائم یائسگی پس از شیمی درمانی وجود دارد و ایجاد تغییرات سالم در سبک زندگی مانند انجام برخی ورزش‌ها می‌تواند در طی این روند کمک کننده باشد.

در حقیقت، هر چه بیمار تحت شیمی درمانی جوان‌تر باشد، احتمال آن که یائسگی زودرسی که ایجاد شده است موقت باشد، بیشتر خواهد بود.

به طور متوسط قاعدگی حدود نیمی از زنان زیر ۴۰ سال پس از یکسال از اتمام شیمی درمانی به‌ حالت نرمال خود باز می‌گردد اما با این حال امکان این که اثرات جانبی اختلال پریود در زمان شیمی درمانی همچنان‌‌ بیمار را تحت تاثیر قرار دهد، وجود دارد.

40 درصد از زنان زیر 40 سال دچار یائسگی پس از شیمی درمانی دائمی خواهند داشت و 90 درصد از زنان بالای 40 سال نیز یائسگی دائمی را تجربه خواهند کرد.

قاعدگی در زمان شیمی درمانی

کنترل علائم اختلال پریود در زمان شیمی درمانی

کنترل PMS یا علائم یائسگی پس از شیمی درمانی می‌تواند خسته کننده باشد. بهتر است بیمار در مورد آنچه تجربه و احساس می‌کند با پزشک خود صحبت کند تا مطمئن شود که فوران عاطفی مربوط به چرخه قاعدگی است.

از طرف دیگر خونریزی‌های شدیدی که در دوران قاعدگی در زمان شیمی درمانی برای بیمار رخ می‌دهد، باعث کاهش شدید آهن بدن خواهد شد. در صورتی که بیمار در طول دوران قاعدگی و یا بعد از آن دچار سرگیجه یا ضعف شدید شود، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کند.

پزشک متخصص نیز با توجه به شرایط بیمار، مکمل‌های غنی از آهن و رژیم غذایی حاوی مقدار زیادی مرغ، غذاهای دریایی و سبزیجات  را برای بیمار تجویز می‌کند تا آهن از دست رفته بدن فرد جبران شود.

کلام آخر

در این مقاله‌ی بای بای سرطان آموختیم که ایجاد اختلال پریود در زمان شیمی درمانی و بهم ریختگی‌های هورمونی در سرطان‌های زنانه یکی از عوارض معمول این درمان و سرطان‌ها بوده و راه‌های زیادی برای کنترل این عوارض وجود دارد که با توجه به سن و شرایط بیمار، نحوه‌ی به کار گیری و اثر بخشی هر کدام متفاوت خواهد بود.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

ماموگرافی

تفاوت ماموگرافی با سونوگرافی سینه

1401-11-18
ویتامین و سرطان

ارتباط مصرف ویتامین و سرطان؛ ویتامین بیشتر، سرطان زودتر

1402-06-16
داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

معرفی داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

1402-06-14