سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

دلیل فراموشکاری بیماران سرطانی چیست؟

در این نوشته شما می خوانید

فراموشکاری بیماران سرطانی یکی از آن عوارضی است که کمتر مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. برخی از افرادی که به سرطان مبتلا می‌شوند، متوجه تغییراتی در نحوه تفکر و به خاطر سپردن اطلاعات و مفاهیم در ذهن خود می‌شوند. این اختلالات به واسطه سرطان ایجاد می‌شود و با نام‌های مختلفی نیز شناخته می‌شود. اما تحت تاثیر چه موضوعی و چگونه این فراموشکاری بروز می‌یابد؟

در این مقاله‌ی بای بای سرطان قصد داریم به طور کامل و جامع به تمامی سوالات شما در خصوص دلایل و علل فراموشکاری بیماران سرطانی و تاثیر سرطان بر مغز انسان پاسخ دهیم.

تاثیر سرطان بر مغز انسان

همانطور که می‌دانید مغز انسان مرکز کنترل افکار، رفتار و احساسات است. از آنجایی که معمولا افزایش سن بر عملکرد شناختی و ادراکی مغز  تاثیر می‌گذارد و باعث کاهش آن می‌شود، افراد مبتلا به سرطان نیز اغلب دچار کاهش ناگهانی و چشمگیر عملکرد مغز بخصوص حافظه می‌شوند.

فراموشکاری بیماران سرطانی و یا تغییرات شناختی مغز ممکن است قبل، حین و یا پس از درمان سرطان رخ دهد که در این میان برخی از تغییرات کوچک بوده و برخی دیگر قابل توجه هستند.

تغییراتی که سرطان و متودهای درمانی بر حافطه و عملکرد مغز ایجاد می‌کنند، شامل موارد زیر است:

  1. اختلال در تمرکز
  2. تغییرات قابل توجه در حافظه و فراموشی نام‌، تاریخ و کلمات
  3. احساس گیجی و نابسمانی فکری
  4. مشکل در پردازش اطلاعات و عدم توانایی در پیروی از دستوالعمل‌ها و یا یادگیری مهارت جدید
  5. عدم توانایی در انجام دوکار به صورت همزمان
  6. اختلال در یافتن کلمه مناسب در طول مکالمه و یا همگام شدن با فردی در یک مکالمه
  7. بی‌نظمی فکری و عدم توانایی در داشتن یک خط فکری متمرکز و مفید
فراموشکاری بیماران سرطانی

موارد موثر در فراموشکاری بیماران سرطانی

عوامل احتمالی زیادی وجود دارند که ممکن است در بروز اختلالات حافظه و یا فراموشکاری بیماران سرطانی نقش داشته باشند. این عوامل می‌توانند ناشی از خود سرطان و یا درمان‌های سرطان باشند که در ادامه به صورت مختصر به آن‌ها می‌پردازیم:

عوامل سرطانی:
  • بیمارانی که مطلع می‌شوند که به سرطان مبتلا هستند، تحت استرس ناگهانی و اضطراب شدیدی قرار می‌گیرند که همین امر موجب می‌شود اختلالاتی در تفکر و حافظه بیمار به وجود آید.
  • برخی از سرطان‌ها می‌توانند در مغز مواد شیمیایی تولید کنند که تاثیرات منفی شدیدی بر روی حافظه بیماران می‌گذارد‌.
  • آن دسته از سرطان‌هایی که به مغز متاستاز می‌کنند و یا سرطان‌هایی که مغز را درگیر می‌کنند، خود عاملی است برای بروز مشکلات اساسی در حافظه و تفکر بیمار.
عوامل درمان سرطان:

مشکلات مربوط به فراموشی می‌تواند ناشی از عوامل دیگری نیز باشد مانند حساسیت‌هایی که نسبت به داروها و یا متودهای درمانی وجود دارد.

استفاده از داروهایی که به منظور کاهش علائم سرطان مورد استفاده قرار می‌گیرند، مثل انواع مسکن‌ها و همچنین سایر شرایط پزشکی مثل دیابت، مشکلات تیروئید، افسردگی، سوء تغذیه و اضطراب می‌توانند از دیگر علل فراموشکاری بیماران سرطانی باشند.

تاثیر سرطان بر مغز انسان

شیمی درمانی و فراموشی

شیمی درمانی یکی از متودهای درمانی سرطان است، می‌تواند تاثیرات مخربی بر روی مغز و حافظه انسان بگذارد که همین امر موجب عدم توانایی مغز در بخاطر سپردن‌ اطلاعات و یا به یاد آوردن آن خواهد شد.

معمولا این مشکل امری کوتاه مدت است اما در بعضی موارد امکان دارد بیمار ماه‌ها پس از اتمام درمان، علائمی از خود بروز دهد. هیچ روش درمانی برای این مشکل وجود ندارد اما متخصصین داروهایی را برای بیمار تجویز‌ می‌کنند که می‌تواند تا حدودی کمک کننده باشد.

طبق باور پزشکان، افرادی که زمینه‌ی ژنتیکی و یا محیطی فراموشی دارند، بیشتر ممکن است در دوران سرطان و شیمی درمانی دچار این عارضه شوند.

شیمی درمانی بر توانایی بیمار نسبت به شناخت محیط پیرامون تاثیر به شدت منفی می‌گذارد و فرد توانایی فکری و تمرکزی قبل از شروع درمان را نخواهد داشت.

فراموشکاری بیماران سرطانی به شیوه‌های مختلفی می‌تواند در زندگی بیماران نمود پیدا کند؛ به عنوان مثال بیمار برای انجام فعالیت‌هایی که قبلا با دقت و سرعت بیشتری آن‌ها را انجام می‌داد، نیازمند زمان و تمرکز بیشتری خواهد بود تا بتواند مانند قبل آن را درست انجام‌ دهد.

شیمی درمانی و تاثیری که بر حافطه می‌گذارد، موجب می‌شود که بیمار اعتماد به نفس کافی نسبت به انجام فعالیت‌های مختلف را نداشته باشد، بنابراین منزوی می‌شود.

به گفته‌ی متخصصین، بین ۲۵ تا ۳۰ درصد افرادی که دچار فراموشی می‌شوند، قبل از شروع درمان علائم اولیه این مشکل را از خود بروز می‌دهند و با انجام شیمی درمانی این مسئله در آن‌ها تقویت می‌شود.

همچنین حدود ۷۵ درصد از بیماران سرطانی که تحت شیمی درمانی قرار می‌گیرند، در‌ انجام فعالیت‌هایی که نیازمند تمرکز، دقت و استفاده از حافظه است، مشکل دارند.

چگونه از فراموشکاری بیماران سرطانی جلوگیری کنیم؟

با استفاده از روش‌های خاصی می‌توان از بروز فراموشی که به واسطه سرطان ایجاد می‌شود، پیشگیری کرد و یا اثرات آن را تا حد بسیار زیادی کاهش داد. در ادامه به چند‌ نمونه از این روش‌ها اشاره می‌کنیم:

برنامه روزانه:

بیماران سرطانی برای پیشگیری از بروز فراموشی می‌توانند تمامی اطلاعات مهم و فعالیت‌هایی که در طول روز باید انجام دهند را در دفترچه‌ای یادداشت کنند تا در صورتی که بعضی از موارد را فراموش کردند، با مراجعه به دفترچه دوباره به یاد آورند.

تحرک پذیری:

فعالیت ‌های ورزشی می‌تواند‌ جریان خون را به مغز افزایش دهد و همین امر موجب می‌شود تا از بروز فراموشکاری بیماران سرطانی جلوگیری شود.

رژیم غذایی:

رعایت یک رژیم غذایی سالم که در آن از غذای سالم استفاده می‌شود، موجب آن شده تا فرد بدن سالم‌تری داشته باشد و ریسک بروز فراموشی کاهش پیدا کند.

تمرین تمرکز‌:

تمرکز کردن و توجه کردن به یک موضوع در یک زمان معین، باعث افزایش دقت و تمرین دادن مغز شده و در نتیجه مانع از بروز فراموشی خواهد شد.

جویدن آدامس:

تحقیقات نشان می‌دهد که جویدن آدامس فرد را هوشیارتر کرده و منجر شده تا فرد تمرکز بیشتری در مواجه با فعالیت‌های روزانه خود داشته باشد. با این کار بیمار می‌تواند چیزهای بیشتری را بخطر بسپارد و کمتر دچار‌ فراموشی شود‌.

فراموشی ناشی از سرطان

فراموشی ناشی از سرطان؛ این بار در کودکان

احتمال فراموشکاری بیماران سرطانی در کودکان ۵ سال به بالا نیز وجود دارد و در این بیماران‌ احتمال آن که این آسیب‌ دائمی باشد نیز وجود‌ دارد‌ اما نسبتا نادر است.

این فراموشی ممکن است تا ماه‌ها، سال‌ها و حتی تا زمانی که کودک به بلوغ می‌رسد نیز وجود‌ داشته باشد. امکان بروز این علائم در بعضی درمان‌های سرطان بیشتر است؛ مثل شیمی درمانی و رادیوتراپی که بیشتر برای درمان سرطان‌های نواحی سر و گردن مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از آنجایی که کودکان در سن رشد هستند، احتمال آسیب‌های مغزی دیگر در کنار فراموشی وجود دارد. مشکلاتی نظیر اختلالات یادگیری، مشکل در تمرکز، عدم ارتباط گیری صحیح با دیگران و ضعیف‌ بودن حافظه کوتاه مدت از این دسته مشکلات هستند.

تفاوت آلزایمر و فراموشی؟

آلزایمر و فراموشی، دو مقوله کاملا جدا از هم‌ هستند. آلزایمر یک نوع بیماری است که مغز را تحت تاثیر قرار داده و باعث زوال عقل می‌شود که در نتیجه اختلالات شناختی، عدم تمرکز و فراموشی را به دنبال خواهد داشت.

در حالی که فراموشی ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود و برخلاف آلزایمر امکان دارد موقتی باشد و پس از مدتی بهبود پیدا کند.

بنابراین اولین و مهم‌ترین تفاوت در میان این دو عارضه، درمان پذیر بودن و موقتی بودن فراموشی ناشی از درمان یا سرطان است.

لازم به ذکر است که فراموشی یکی از عارضه‌های آلزایمر است اما تفاوت آن با فراموشکاری بیماران سرطانی در این است که این عارضه دائمی است و به واسطه آسیب به مغز پدید می‌آید.

کلام آخر

در این مقاله‌ی بای بای سرطان در مورد فراموشکاری بیماران سرطانی و تاثیرات درمان سرطان در روند فراموشی بیماران خواندیم و آموختیم که چگونه می‌توان اثرات فراموشی را کاهش داد و از بروز آن پیشگیری کرد. امید است تمامی افراد مبتلا به فراموشی بتوانند بار دیگر با ذهنی روشن و هوشیار این دنیا را به یاد آورند.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

ماموگرافی

تفاوت ماموگرافی با سونوگرافی سینه

1401-11-18
ویتامین و سرطان

ارتباط مصرف ویتامین و سرطان؛ ویتامین بیشتر، سرطان زودتر

1402-06-16
داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

معرفی داروهای تسکین دهنده عوارض شیمی درمانی

1402-06-14