سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

رکتوسکوپی برای تشخیص و ارزیابی سرطان رکتوم

رکتوسکوپی
در این نوشته شما می خوانید

یکی دیگر از تست­‌هایی که نقش پررنگی در تشخیص و ارزیابی سرطان رکتوم دارد، رکتوسکوپی است. آزمایش رکتوسکوپی یا پروکتوسکوپی، پروسه‌­ای است که پزشکان به وسیله آن سرطان­‌های رکتوم را تشخیص می‌­دهند.

در ادامه این مقاله بای بای سرطان با نحوه انجام این پروسیجر تشخیصی و کاربردهای آن، بیشتر آشنا خواهیم شد.

رکتوسکوپی چیست؟

پروکتوسکوپی پروسه‌­­ای است که در طی آن با استفاده از پروکتوسکوپ بافت­های داخلی رکتوم و مقعد ارزیابی و بررسی می‌شوند.

رکتوم ۱۵ سانتی­متر طول دارد و پایین‌­ترین بخش روده بزرگ یا کولون است. رکتوم، مدفوع و سایر موادی که باید دفع شوند را در انتهای مقعد نگه می­دارد.

مقعد نیز دریچه‌­ای است که به واسطه آن مواد دفعی از بدن خارج می­‌شوند.

پروکتوسکوپ، لوله­ای نازک و تو خالی است که ۲۵ سانتی­متر طول داشته و در انتهای آن دوربین و چراغی برای افزایش دید پزشک قرار داده شده است.

جنسی سخت دارند و این به بدان معناست که خم نمی‌شوند و برای عبور از پیچ و خم­‌های روده بزرگ مناسب نیستند.

پروکتوسکوپ از طریق مقعد وارد شده و به بررسی رکتوم و در مواقعی دیواره داخلی مقعد می‌­پردازد.

رکتوسکوپی و سرطان

چنانچه علت بروز مشکلات رکتوم سرطان باشد، از آزمایش رکتوسکوپی به دلایل زیر کمک گرفته می‌­شود.

۱- تست­ های غربالگری :

به تشخیص زودهنگام سرطان کمک می­‌کند که همین امر باعث افزایش تعداد کسانی می­‌شود که از سرطان جان سالم به در برده‌­اند.

پروکتوسکوپی نیز یکی از روش‌­هایی است که می‌­توان با استفاده از آن، غربالگری­‌های سرطان رکتوم را انجام داد.

سرطان رکتوم، زمانی تشخیص داده می‌­شود که رشد سلول­‌های سرطانی وغیرطبیعی به سرعت افزایش پیدا کند و علائم آن در رکتوم واضح و مشهود باشد.

بیشتر سرطان­‌ها با رشد ضایعاتی کوچک و یا پولیپ آغاز می­‌شوند. پولیپ‌­ها می‌­توانند به صورت برآمده و قابل لمس بر روی دیواره رکتوم و یا به شکل فرورفتگی­‌هایی بر روی سطح داخلی دیواره رکتوم بروز پیدا کنند.

در مواردی هم ممکن است پولیپ­‌ها به صورت لایه‌­ای بر روی دیواره رکتوم تشکیل ­شوند‌.

۲- تشخیص سرطان:

در طول پروسه رکتوسکوپی، پروکتوسکوپ سلول­‌های سرطانی و پولیپ را تشخیص و در مواردی می‌­توان برای بررسی­‌های بیشتر و انجام بیوپسی از آن نمونه‌­برداری کرد.

بیوپسی فرآیندی است که در آن از بافت غیرطبیعی موجود نمونه‌­برداری می­‌شود تا در آزمایشگاه‌­ها تحت بررسی­‌های بیشتر قرار گیرد.

 نمونه‌­های گرفته شده در طول بیوپسی، در زیر میکروسکوپ بررسی می‌­شوند تا وجود سلول­‌های سرطانی و غیرطبیعی تایید یا رد شوند.

از نمونه­‌های گرفته شده از بافت موردنظر، می‌­توان در بررسی­‌های ژنتیکی بافت و جهش‌­هایی که در آن رخ داده است نیز، استفاده کرد.

با کمک این روش می‌­توان متود درمانی مناسب برای درمان سرطان رکتوم را اتخاذ کرد.

۳- سطح بندی سرطان:

از پروکتوسکوپی برای سطح بندی سرطان رکتوم نیز استفاده می­‌شود. پروتوسکوپ، پولیپ­‌ها و تومورهایی که در رکتوم وجود دارند را بررسی کرده و با اندازه‌­گیری و تعیین محل دقیق آن­ها، به تشخیص میزان وخامت تومورها کمک می­‌کند.

۴- درمان سرطان:

سرطان رکتوم در مراحل اولیه، با برداشتن پولیپ و بافت‌­های سرطانی درمان می­‌شود که این امر در حین بررسی‌­ها و انجام آزمایش رکتوسکوپی قابل انجام خواهد بود.

سرطان­‌هایی که میزان وخامت بیشتری دارند با متودهای پیشرفته‌­تری درمان می­‌شوند.

آزمایش رکتوسکوپی

سایر کاربردهای رکتوسکوپی

از پروکتوسکوپی برای تشخیص بیماری‌­هایی که مقعد و رکتوم را تحت تاثیر قرار می‌­دهند، استفاده می‌­شود. این بیماری­‌ها شامل:

  • تومورها، پولیپ ­ها
  • منبع التهابات و عفونت­ ها
  • هموروئید
  • علل مختلفی که باعث بروز اسهال و یبوست در افراد می ­شوند.
  • سرطان رکتوم که برای تشخیص، درمان و علت بروز آن مورد بررسی قرار می­ گیرد.
آمادگی­ های لازم قبل از انجام رکتوسکوپی

به طور معمول قبل از انجام هر فرآیند تشخیصی، نیاز به انجام اقداماتی است تا روند‌ انجام پروسه و یا اسکن، تسریع شود و همچنین درصد خطای این فرآیندها به حداقل برسد.

پروکتوسکوپی نیز از این امر مستثنی نیست. در ادامه به‌چند ‌نکته‌­ای که قبل از انجام این پروسیجر لازم است که انجام شود، اشاره می­‌کنیم.

  • بهتر و ایده­آل است که فضای داخل رکتوم قبل از انجام آزمایش رکتوسکوپی، تمیز و پاک شود تا پزشک متخصص به راحتی در طی پروسه پروکتوسکوپی، رکتوم را مورد ارزیابی قرار دهد.

البته برای تمیز کردن رکتوم‌نیازی به استفاده از داروهای مسهل و ملین نیست.

  • قبل از انجام رکتوسکوپی، دستورالعمل­ هایی توسط پزشک تجویز می­‌شود که بیمار با انجام دادن ‌آن­ها به موثر بودن هر چه بیشتر این فرآیند‌ کمک می­‌کند.

برای تخلیه رکتوم یا می‌­توان از روش تنقیه استفاده کرد و یا با استفاده از شیاف گلیسیرین، قبل از انجام فرآیند‌ پروکتوسکوپی، رکتوم را‌ تخلیه کرد.

در پروسه تنقیه، مایعی از طریق مقعد وارد رکتوم می­‌شود. این مایع می‌­تواند فقط آب و یا حاوی داروهای مورد نیاز بیمار باشد.

مایع برای مدتی در رکتوم بیمار باقی می‌­ماند تا زمانی که احساس دفع به بیمار دست بدهد.‌ مدت زمان اثربخشی این روش بین ۳۰ تا ۶۰‌ دقیقه خواهد بود.

رکتوسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

غالباً پروکتوسکوپی، در بیمارستان و یا مطب شخصی پزشک انجام ‌می­‌شود. قبل از شروع آزمایش رکتوسکوپی، بیمار گان می­‌پوشد. سپس به پهلو بر روی تخت دراز کشیده و زانوهای خود را در سینه جمع می­‌کند.

در ابتدا پزشک رکتوم بیمار را مورد معاینه فیزیکی قرار می­‌دهد و آن را از لحاظ وجود تومورها و توده­‌های قابل لمس، بررسی می‌‍­کند.

سپس پزشک پروکتوسکوپ را به آرامی از طریق مقعد وارد کرده و رکتوم را بررسی می‌­کند.

در طول انجام این پروسه، بیمار دائما احساس دفع خواهد داشت، آن هم به این دلیل است که روده‌­ها برای حرکت بهتر پروکتوسکوپ و بهتر دیده شدن بافت داخلی آن، پر از هوا می­‌شوند.

هوای وارد شده به داخل روده‌­ها ممکن است باعث ایجاد حالت­‌هایی مثل گرفتگی و نفخ شکم شود.

در غیر این صورت، پروسه بدون درد و سایر عوارض جانبی خواهد بود.

بیهوشی معمولا در این پروسه نیاز نخواهد بود و صرفا می‌­توان جهت کاهش درد، از بی­‌حس کننده­‌های موضعی برای بیمار استفاده کرد .

در اکثر مواقع، انجام فرآیند پروکتوسکوپی اگر صرفا به قصد تشخیص باشد، بین ۱۰ الی ۲۰ دقیقه زمان خواهد برد.

پروکتوسکوپی

عوارض پروکتوسکوپی

پروسه رکتوسکوپی، علاوه بر مزایایی که دارد، معایبی نیز خواهد داشت که پزشکان با دانستن این موضوع همچنان به استفاده از آن اصرار دارند چرا که معایب آن در برابر مزایایی که دارد، ناچیز خواهد بود.

انجام فرآیند پروکتوسکوپی، ریسک پایینی دارد ‌اما ‌با این حال عوارض جانبی نیز ممکن است از خود بروز ­دهد. این عوارض شامل:

  • خونریزی ‌خفیف چند روز پس از انجام آزمایش رکتوسکوپی رخ خواهد داد. اگر خونریزی بیش از چند روز ادامه پیدا کند و یا مقدار زیادی خون در مدفوع مشاهده شود، لازم است که بیمار حتما به پزشک مربوطه مراجعه کند.
  • ناراحتی ­های خفیف در ناحیه شکم
  • پارگی رکتوم که بسیار نادر است.
  • بروز انواع عفونت­ های روده

لازم است بدانید که اگر بیمار علائمی ‌همچون درد شکمی، سرگیجه، ضعف، خستگی و تب بالای 38 درجه ‌داشته باشد، باید حتما به پزشک مراجعه کند.

مراقبت‌های بعد از انجام رکتوسکوپی

بعد از انجام رکتوسکوپی، بیمار نیازمند‌ ریکاوری است تا هرچه سریعتر به روند عادی زندگی بازگردد، البته فرآیند پروکتوسکوپی، ساده و بی دردسر است و مدت زمان ریکاوری آن نیز به همین صورت و بسیار کوتاه خواهد بود.

  • بعد از انجام آزمایش رکتوسکوپی، بیمار ممکن است کمی احساس ناراحتی در مقعد و رکتوم خود داشته باشد. همچنین به دلیل حرکت پروکتوسکوپ در رکتوم، خون‌ریزی‌های خفیف و مقداری خون در مدفوع نیز ممکن است دیده شود که عادی خواهد بود.
  • اگرچه رخ دادن این عوارض دور از انتظار نیست به خصوص اگر بیوپسی نیز در طی انجام این فرآیند صورت گیرد.
  • شخص بعد از انجام این فرآیند، مشکلی در انجام فعالیت‌های روزانه و رعایت رژیم غذایی سابق خود نخواهد داشت.
  • در طی زمان ریکاوری، یعنی در حدود 1 الی 2 روز پس از انجام رکتوسکوپی، اگر بیمار هر یک از علائم زیر را داشته باشد، باید با به پزشک مراجعه کند.

-این علائم شامل موارد زیر هستند:

  1. تب ۳۸ درجه و بالاتر
  2. وجود مقدار زیادی خون در مدفوع
  3. خون‌ریزی که بیش از چند روز طول بکشد.
  4. دردهای مزمن در ناحیه شکم
  5. شکمی سفت و متورم

نتیجه آزمایش رکتوسکوپی

بعد از انجام رکتوسکوپی، نتیجه آن بلافاصله بعد از اتمام پروسه، به بیمار اعلام خواهد شد. پزشک متخصص طبق ارزیابیها و شواهدی که در بافت رکتوم بیمار مشاهده کرده است، نتیجه نهایی را مشخص می‌کند‌.

در شرایطی که پزشک متخصص چیز نگران کننده و مشکوکی در تست بیمار مشاهده نکند، نیاز به انجام اقدام خاصی از جانب بیمار نبوده و صرفا باید هر سال تست‌های غربالگری سرطان رکتوم را انجام ‌دهد.

اما اگر پزشک ضایعات و یا بافت‌های غیرطبیعی در تست بیمار مشاهده کند، برای اطمینان و نتیجه‌گیری نهایی بهتر است تست‌های بیشتری در دستور کار قرار گیرد.
چنانچه در طول پروکتوسکوپی، بیوپسی نیز صورت گرفته باشد، نمونه ‌گرفته شده برای بررسی‌های بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

اعلام نتیجه نهایی بیوپسی زمانبر خواهد بود و میتواند از چند روز تا چند هفته طول بکشد. پس از اعلام نتیجه،‌ پزشک از بیمار می‌خواهد تا جهت انجام بررسی و ارزیابی‌های بیشتر به مطب او مراجعه کند.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

کولپوسکوپی

کولپوسکوپی: بررسی دقیق سلامت دهانه رحم و زگیل تناسلی

1401-12-04
پایین بودن پلاکت خون نشانه سرطان است

آیا پایین بودن پلاکت خون نشانه سرطان است؟ 🩸

1402-02-19
توموتراپی

توموتراپی؛ پیشرفته ترین دستگاه رادیوتراپی

1402-06-22