سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

ملانوما یا سرطان ملانوم چیست؟

ملانوما
در این نوشته شما می خوانید

حتما از عوارض قرار گرفتن در معرض آفتاب به مدت طولانی زیاد شنیده‌­اید. یکی از عوارض و آسیب­‌های جدی که این مسئله می­تواند ایجاد کند، ایجاد ملانوما یا سرطان ملانوم است. این نوع سرطان که در دسته‌­ی سرطان­‌های پوستی قرار می­‌گیرد، سلول­‌ها دارای رنگدانه را مورد هدف قرار می‌­دهد و به این دلیل که رشد سریعی دارد، به سرعت پیشرفته و بدخیم می­‌شود. در این مقاله بای بای سرطان به سایر علل به وجود آورنده‌­ی ملانوم و روش‌­های پیشگیری و درمان این سرطان می‌­پردازیم.

ملانوما چیست؟

جدی­ترین نوع از سرطان پوست است، در سلول­‌های ملانوسیت پوست که وظیفه تولید ملانین یا رنگدانه را بر عهده دارند، ایجاد می­‌شود.

ملانین باعث ایجاد رنگ در پوست انسان شده و در حقیقت علت متفاوت بودن رنگ پوست انسان‌­ها، ملانین­‌های متفاوت آن­ها می­‌باشد.

ملانوم در شرایطی ممکن است در چشم ایجاد شود و در مواقع نادر نیز امکان دارد نواحی داخل بدن و نقاطی مثل حلق و بینی را درگیر کند.

در واقع سرطان ملانوم زمانی ایجاد می­‌شود که اختلالی در سلول‌­های تولید کننده ملانین که به پوست رنگ می‌­دهند، ایجاد شود‌.

به طور نرمال تولیدات سلول­‌های پوستی کنترل شده و به مقدار لازم می‌­باشد و با رشد سلول­‌های جدید و سالم، سلول­‌های آسیب دیده و پیر پوستی به سمت سطح پوست رانده می‌­شوند که به تدریح می­‌میرند و از بین می‌­روند.

اما هنگامی که جهش‌­ها و آسیب­‌هایی در DNA سلول­‌های پوستی ایجاد می‌­شود، منجر به رشد غیرقابل کنترل سلول‌­های پوستی و ایجاد توده‌­هایی از سلول­‌های سرطانی می‌­شود‌‌.

اینکه چه عاملی باعث ایجاد جهش و آسیب DNA سلول­‌های پوستی می­‌شود، مشخص و واضح نیست اما فاکتورهای مختلفی می­توانند با یکدیگر ترکیب شده و باعث بروز ملانوما شود.

لازم به ذکر است که پرتو فرابنفش همیشه باعث بروز این بیماری نمی‌­شود، بخصوص در قسمت­‌هایی از بدن که در معرض تابش نور خورشید قرار نمی‌­گیرند، در این شرایط فاکتور­های دیگری می­توانند در بروز این بیماری تاثیرگذار باشد.

سرطان ملانوم

علت بروز سرطان ملانوم

علت دقیق بروز در افراد مشخص نیست اما قرارگیری در معرض مستقیم اشعه فرابنفش به صورت طولانی مدت، می­تواند ریسک بروز ملانوم را افزایش دهد.

ریسک بروز سرطان ملانوم در افراد زیر ۴۰ سال، بخصوص خانوم‌­ها، رفته رفته بیشتر می‌­شود و با بالا رفتن آگاهی عمومی، شناخت علائم سرطان و تشخیص تغییراتی که به واسطه این سرطان ممکن است در پوست ایجاد شود، تشخیص به موقع را راحت‌­تر می­‌کند که همین امر موجب درمان زودرس سرطان ملانوم شده و از پخش شدن آن در سایر نقاط بدن جلوگیری می­‌کند.

عوامل زمینه ساز ملانوما

فاکتورهایی که باعث افزایش ریسک بروز این نوع سرطان پوست می‌­شوند شامل:

۱. پوست رنگ پریده:

کسانی که ملانین کمتری در بدن خود دارند از ایمنی و حفاظت کمتری در برابر اشعه فرابنفش برخوردارند.

اگر فرد پوست روشن و بلوند و چشمانی رنگی داشته باشد، به راحتی آفتاب سوخته می­‌شود که همین امر باعث می­‌شود ریسک بروز سرطان پوست در آن­ها بیشتر از سایرین باشد.

البته این به آن معنا نیست که ملانوما در افراد سیاه پوست و کسانی که پوست تیره دارند بروز پیدا نمی‌­کند.

۲. سابقه آفتاب سوختگی:

کسانی که یک و یا چند بار دچار آفتاب سوختگی ‌شدید شده‌­اند، ریسک بروز این سرطان در آن­ها افزایش خواهد یافت.

۳. وجود خال­‌های زیاد و یا خال­‌های غیرمعمول:

فردی که بیش از ۵۰ خال در سطح  بدن خود داشته باشد و یا دارای خال‌­های غیرمعمولی باشد، احتمال بروز بیماری در او بیشتر خواهد بود.

۴. سابقه خانوادگی ملانوما:

اگر یکی از نزدیکان مانند پدر، مادر، فرزندان و یا خواهر و برادر فردی به این بیماری مبتلا شده باشند، ریسک بروز این بیماری در آن شخص نیز بالا خواهد بود.

۵. ضعف سیستم ایمنی:

کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر از سایرین مبتلا به ملانوما می­‌شوند. ضعف سیستم ایمنی در افرادی رخ می‌دهد که به واسطه بیماری‌­ها و عفونت­‌های مزمن و یا مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی به هر دلیلی، دچار این مشکل شده‌­اند.

ملانوم

علائم سرطان پوست ملانوما

اولین علامت و نشانه آن معمولا بروز یک خال جدید و ایجاد تغییرات در ظاهر خالی است که قبلا وجود داشته است.

خال­‌های طبیعی به طور کلی گرد و یا بیضی شکل هستند و اندازه آن­ها بزرگ­تر از ۶ میلی‌­متر نخواهد بود اما اندازه خال، معیار قطعی برای تشخیص ملانوما نیست؛ چرا که اندازه خال طبیعی ممکن است بزرگ­تر از ۶ میلی‌­متر باشد و در عین حال خال سرطانی نیز می­تواند کوچک­تر باشد.

علائم و نشانه­‌هایی که اگر در خال به وجود بیاید نشان از بروز ملانوما دارد شامل:

  • بزرگتر شدن اندازه خال
  • تغییر شکل و ظاهر خال
  • تغییر رنگ خال
  • بروز خون‌ریزی و سخت شدن بافت خال
  • خارش و درد

همانطور که پیش‌­تر گفته شد، ملانوم می­تواند در هر نقطه‌­ای از بدن ایجاد شود اما احتمال بروز آن در نواحی پشت آقایان و در پای خانوم‌­ها بیش از سایر قسمت­‌های بدن است.

همچنین ملانوما ممکن است زیر ناخن،کف پا، داخل دهان و یا در نواحی تناسلی نیز بروز پیدا کند اما احتمال آن بسیار کم است.

در کیس‌­های بسیار نادر، ملانوما در چشم نیز به وجود می‌­آید به طوری که این بیماری معمولا قسمت پشتی چشم را درگیر می‌­کند.

علاوه بر آن، امکان دارد سرطان ملانوم در عنبیه و یا زلالیه چشم نیز بروز پیدا کند و بروز نقاط تیره و یا تغییرات واضح در دید فرد، می­تواند از علائم شاخص ملانومای چشم باشد.

پیشگیری از بروز ملانوما

مانند سایر بیماری­‌ها که می­توان از بروز آن­ها پیشگیری کرد، در برابر بروز بیماری ملانوما نیز می­توان از روش­‌ها و متودهای پیشگیری استفاده کرد.

این روش­‌ها شامل:

۱. دوری از خورشید در وسط روز:

تابش نور خورشید بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر در قوی‌­ترین حالت خود قرار دارد، بنابراین دوری از تابش مستقیم نور خورشید باعث کاهش آفتاب سوختگی و آسیب­‌های پوستی می‌­شود که در این شرایط احتمال بروز ملانوما و سایر انواع سرطان­‌های پوستی نیز کاهش می­‌یابد .

۲. مصرف کرم ضد آفتاب :

در افرادی که مدت زیادی را در فضای باز قرار می­‌گیرند و در معرض تابش مستقیم نور خورشید هستند، استفاده از کرم ضد آفتاب می­تواند بسیار مفید و سودمند باشد؛ چرا که این کرم از پوست در برابر اشعه­‌های مضر فرابنفش محافظت کرده و ریسک بروز بیماری‌­های پوستی و آفتاب سوختگی را به حداقل می‌­رساند.

۳. پوشیدن لباس‌­های محافظت کننده:

استفاده از لباس­‌های پوشیده برای پوشاندن دست‌­ها و پاها در برابر تشعشعات خورشید، از دیگر راه­‌های جلوگیری و پیشگیری از بروز سرطان ملانوم می­‌باشد.

۴. دوری از لامپ­‌های برنزه کننده:

کسانی که احتمال بروز بیماری­‌های پوستی در آن­ها بالاست و رنگ پوست روشنی دارند، نباید از دستگاه‌­های برنزه کننده استفاده کنند؛ چرا که استفاده از این دستگاه‌­ها، منجر به بروز سوختگی­‌ها و آسیب‌­های پوستی جبران ناپذیری خواهد شد.

۵. بررسی پوست:

بهتر است هرچند وقت یکبار پوست خود را از لحاظ تغییرات رنگ و یا ایجاد توده‌­ها و لکه‌­های پوستی مورد بررسی قرار دهید.

این عمل باعث می­‌شود تا از بروز بیماری­‌های مختلف پوستی پیشگیری شده و یا با تشخیص سریع و به موقع، درمان مناسبی برای آن ارائه شود.

ملانوما

تشخیص سرطان ملانوم

آزمایشات و پروسه­‌هایی که برای تشخیص ملانوما به کار گرفته می­‌شوند، شامل:

  • معاینه فیزیکی:

پزشک در طول معاینه، سوالاتی در مورد سابقه بیماری قبلی از فرد می‌­پرسد و با بررسی پوست بیمار به دنبال علائم و نشانه‌­های بروز ملانوم می‌­گردد.

  • نمونه برداری از بافت مشکوک:

برای بررسی اینکه آیا قسمتی از پوست سرطانی است یا خیر، پزشک توصیه می‌­کند تا نمونه‌­ای از بافت موردنظر گرفته و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه فرستاده شود.

 اینکه نوع نمونه برداری و میزان نمونه گرفته شده چقدر باشد با وضعیت بیماری فرد ارتباط مستقیم دارد.

درمان ملانوما

بهترین روش درمانی برای درمان، ارتباط مستقیمی با اندازه، وخامت سرطان، میزان سلامت عمومی بیمار و ترجیح خود شخص دارد.

برای درمان ملانوماهایی که در مراحل اولیه قرار دارند، از عمل جراحی برای برداشتن کل سطح درگیر استفاده می‌شود البته در مواقعی، در حین انجام پروسه بایوپسی، کل بافت بیمار توسط متخصص برداشته میشود که در این صورت دیگر نیازی به انجام‌ عمل جراحی نخواهد بود.

اگر سرطان ملانوم سایر قسمت‌های بدن را نیز درگیر کند، اقدامات درمانی زیر میتوانند کمک کننده باشند:

۱. اگر بیماری به گره‌های لنفاوی مجاور متاستاز کند، جراح گرههای لنفاوی درگیر را خارج می‌کند. متودهای درمانی تکمیلی نیز در ادامه مورد نیاز خواهند بود.

۲. ایمونوتراپی:

این درمان معمولا بعد از اتمام عمل جراحی، برای ملانومایی که متاستاز داده‌اند و گره‌های لنفاوی اطراف را درگیر کرده‌اند، توصیه می‌شود. زمانی که بافت ملانوم را نمیتوان به وسیله جراحی به طور کامل از خارج کرد، از ایمونوتراپی به صورت تزریق مستقیم به ملانوما استفاده می‌شود.

۳. درمان هدفمند:

پیش از شروع درمان، تست‌هایی بر روی سلول‌های ملانوما انجام می‌شود تا مشخص شود که این درمان موثر خواهد بود یا خیر. این متود درمانی در مواقعی استفاده می‌شود که سرطان به گره‌های لنفاوی و سایر قسمت‌های بدن منتشر شده باشد.

۴. رادیوتراپی:

از رادیوتراپی برای درمان ملانومایی که متاستاز داده است و یا سرطانی که با انجام عمل جراحی همچنان باقی مانده است، استفاده می‌شود تا به این وسیله بیماری کاملا از بین برود. از این متود میتوان برای کاهش علائم سرطان پوستی که متاستاز داده است نیز استفاده کرد.

۵. شیمی درمانی:

شیمی درمانی متودی است که داروهای ضد سرطانی به صورت خوراکی و یا تزریقی برای بیمار تجویز می‌شود. در این شرایط، داروهای شیمی درمانی به صورت مستقیم به محل ملانوم حرکت کرده و باعث نابودی سلول‌های سرطانی می‌شوند.

شاید کلیشه‌ای باشد اما بدانید سرطان پایان مسیر نیست، چیزی که در این مسیر مهم است روحیه‌ی جنگندگی و امید شما به بهبودی است، پس امیدوار و قوی بمانید.

هدف ما در سایت بای بای سرطان این است که شما بتوانید امیدتان را تا زمان بهبودی از بیماری زنده نگه دارید.

منابع:

برچسب ها:

به این مقاله چند ستاره میدهید؟

این مطلب را به دوستان خود پیشنهاد دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بروزترین مقالات

رژیم فستینگ و سرطان

رژیم فستینگ بگیرید تا سرطان نگیرید!⭐

1402-08-22
پیشگیری از سرطان

پیشگیری از سرطان: راهکارهای نوین و واکسیناسیون

1402-07-16
خون دماغ شدن و سرطان

ارتباط خون دماغ شدن و سرطان چیست

1402-06-27