چه سرطان هایی باعث مرگ میشود؟

وقتی از «کشنده‌ترین سرطان» صحبت می‌کنیم، ممکن است منظور دو موضوع متفاوت باشد: سرطانی که بیشترین تعداد مرگ را در جهان ایجاد می‌کند یا سرطانی که احتمال بقا در آن پایین‌تر است. این دو الزاماً یکسان نیستند.

برای مثال، یک سرطان نسبتاً نادر ممکن است بسیار تهاجمی باشد و پیش‌آگهی نامطلوبی داشته باشد، اما چون افراد کمتری به آن مبتلا می‌شوند، تعداد مرگ جهانی آن از سرطان شایعی مانند سرطان ریه کمتر باشد.

بر اساس برآوردهای جهانی GLOBOCAN 2022، در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان و حدود ۹.۷ میلیون مرگ ناشی از سرطان در جهان رخ داده است. سرطان ریه در صدر علل مرگ ناشی از سرطان قرار دارد و پس از آن سرطان کولورکتال، کبد، پستان و معده قرار می‌گیرند.

در این مقاله از بای‌بای‌سرطان بررسی می‌کنیم کدام سرطان‌ها بیشترین مرگ‌ومیر جهانی را دارند، چرا بعضی سرطان‌ها مرگ‌بارتر به نظر می‌رسند و آیا می‌توان خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش داد.

نکته مهم: آمار جمعیتی درباره سرطان نمی‌تواند سرنوشت یک بیمار را پیش‌بینی کند. مرحله بیماری، زیرنوع سرطان، ویژگی‌های مولکولی تومور، سن و وضعیت عمومی فرد، دسترسی به درمان و پاسخ به درمان همگی بر پیش‌آگهی تأثیر دارند.

کشنده‌ترین سرطان جهان کدام است؟

اگر معیار را تعداد مرگ سالانه در سراسر جهان در نظر بگیریم، سرطان ریه در رتبه اول قرار دارد.

در برآوردهای GLOBOCAN 2022، سرطان ریه حدود ۱۸.۷ درصد از کل مرگ‌های ناشی از سرطان را به خود اختصاص داده است.

اما این به آن معنا نیست که هر فرد مبتلا به سرطان ریه پیش‌آگهی نامطلوبی خواهد داشت. مرحله بیماری، نوع سرطان ریه، ویژگی‌های مولکولی تومور و پاسخ به درمان می‌توانند تفاوت زیادی در نتیجه درمان ایجاد کنند.

۱۰ سرطان با بیشترین مرگ‌ومیر در جهان

بر اساس رتبه‌بندی جهانی GLOBOCAN 2022، سرطان‌های زیر بیشترین تعداد مرگ ناشی از سرطان را ایجاد کرده‌اند:

این رتبه‌بندی بر اساس تعداد مرگ در جمعیت جهان است؛ بنابراین نباید آن را با «احتمال مرگ یک فرد مبتلا» یا «نرخ بقای یک سرطان» اشتباه گرفت.

چرا بعضی سرطان‌ها مرگ‌ومیر بیشتری دارند؟

بالابودن تعداد مرگ ناشی از یک سرطان معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. چند عامل می‌توانند هم‌زمان نقش داشته باشند.

شایع‌بودن سرطان

حتی اگر پیش‌آگهی یک سرطان نسبت به برخی سرطان‌های دیگر بهتر باشد، تعداد زیاد مبتلایان می‌تواند باعث شود تعداد کل مرگ‌های ناشی از آن بالا باشد.

سرطان پستان نمونه خوبی است. این بیماری الزاماً در گروه سرطان‌هایی با بدترین پیش‌آگهی قرار نمی‌گیرد، اما به دلیل تعداد بالای موارد ابتلا، سهم قابل‌توجهی از مرگ‌های ناشی از سرطان را نیز تشکیل می‌دهد.

تشخیص بیماری در مراحل پیشرفته

در برخی سرطان‌ها، علائم اولیه ممکن است وجود نداشته باشند، مبهم باشند یا با بیماری‌های شایع‌تر اشتباه گرفته شوند.

در نتیجه، بخشی از بیماران زمانی تشخیص داده می‌شوند که سرطان گسترش بیشتری پیدا کرده است.

نبود غربالگری مؤثر برای جمعیت عمومی

برای همه سرطان‌ها آزمایش غربالگری استاندارد و اثبات‌شده وجود ندارد.

برای برخی سرطان‌ها مانند سرطان پستان، دهانه رحم، کولورکتال و سرطان ریه در گروه‌های واجد شرایط، روش‌های غربالگری مشخصی وجود دارد؛ اما برای بسیاری از سرطان‌ها هنوز غربالگری روتین جمعیتی توصیه نمی‌شود.

رفتار زیستی تهاجمی

بعضی سرطان‌ها سرعت رشد و گسترش بیشتری دارند یا در مدت نسبتاً کوتاهی می‌توانند به اندام‌های دیگر برسند.

مقاومت به درمان

سلول‌های سرطانی ممکن است از ابتدا نسبت به بعضی درمان‌ها مقاوم باشند یا در طول درمان مقاومت پیدا کنند.

متاستاز

گسترش سرطان از محل اولیه به اندام‌های دوردست یکی از مهم‌ترین دلایل دشوارترشدن کنترل بسیاری از سرطان‌هاست.

اما حتی سرطان متاستاتیک نیز یک وضعیت واحد نیست. امروزه در برخی سرطان‌های پیشرفته، درمان‌های سیستمیک می‌توانند بیماری را برای مدت قابل‌توجهی کنترل کنند.

۱. سرطان ریه؛ بیشترین مرگ ناشی از سرطان در جهان

سرطان ریه در حال حاضر مهم‌ترین علت مرگ ناشی از سرطان در سطح جهان است.

در سال ۲۰۲۲ حدود ۲.۵ میلیون مورد جدید سرطان ریه و حدود ۱.۸ میلیون مرگ ناشی از آن برآورد شد.

چند عامل در بار بالای مرگ‌ومیر سرطان ریه نقش دارند:

• شیوع نسبتاً بالا؛
• ارتباط قوی با مصرف دخانیات؛
• تشخیص بخشی از بیماران در مراحل پیشرفته؛
• و رفتار تهاجمی برخی زیرگروه‌های بیماری.

مصرف دخانیات مهم‌ترین عامل خطر قابل‌پیشگیری سرطان ریه است، هرچند این بیماری می‌تواند در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند نیز ایجاد شود.

در افراد واجد شرایط و در معرض خطر بالا، سی‌تی‌اسکن با دوز پایین (LDCT) می‌تواند برای غربالگری سرطان ریه مورد استفاده قرار گیرد.

۲. سرطان کولورکتال؛ دومین علت مرگ سرطانی جهان

سرطان کولورکتال شامل سرطان کولون و رکتوم است و در سال ۲۰۲۲ بیش از ۹۰۰ هزار مرگ در جهان به آن نسبت داده شد.

یکی از تفاوت‌های مهم این سرطان با برخی سرطان‌های دیگر، وجود روش‌های مؤثر غربالگری است.

برخی آزمایش‌های مدفوعی و روش‌هایی مانند کولونوسکوپی می‌توانند سرطان را در مراحل اولیه شناسایی کنند. بعضی روش‌های غربالگری حتی امکان شناسایی و برداشتن پولیپ‌های پیش‌سرطانی را قبل از تبدیل‌شدن به سرطان فراهم می‌کنند.

سن شروع و نوع غربالگری باید بر اساس دستورالعمل‌های معتبر و خطر فردی تعیین شود.

۳. سرطان کبد

سرطان کبد سومین علت مرگ ناشی از سرطان در رتبه‌بندی جهانی ۲۰۲۲ است.

یکی از شایع‌ترین انواع اولیه آن کارسینوم هپاتوسلولار (HCC) است.

عوامل مختلفی می‌توانند خطر سرطان کبد را افزایش دهند؛ از جمله:

• عفونت مزمن هپاتیت B؛
• هپاتیت C؛
• سیروز کبدی؛
• مصرف الکل؛
• و برخی بیماری‌های متابولیک کبد.

یکی از ویژگی‌های مهم سرطان کبد این است که بخشی از موارد آن قابل پیشگیری است. برای مثال، واکسیناسیون هپاتیت B می‌تواند خطر عفونت مزمن HBV و در نتیجه بخشی از سرطان‌های کبد را کاهش دهد.

۴. سرطان پستان

سرطان پستان از شایع‌ترین سرطان‌های جهان است و به دلیل تعداد بالای مبتلایان، در رتبه‌های بالای مرگ‌ومیر جهانی نیز قرار دارد.

اما «تعداد زیاد مرگ» نباید با «پیش‌آگهی بد برای همه بیماران» اشتباه گرفته شود.

سرطان پستان مجموعه‌ای از بیماری‌های متفاوت است و عواملی مانند مرحله بیماری، وضعیت گیرنده‌های هورمونی، HER2 و سایر ویژگی‌های تومور بر انتخاب درمان و پیش‌آگهی اثر می‌گذارند.

ماموگرافی در گروه‌های سنی مناسب یکی از روش‌های اثبات‌شده غربالگری سرطان پستان است.

۵. سرطان معده

سرطان معده در رتبه پنجم مرگ‌ومیر جهانی ناشی از سرطان قرار دارد.

یکی از عوامل خطر مهم این بیماری عفونت مزمن با باکتری هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) است.

عوامل دیگری مانند مصرف دخانیات و برخی الگوهای غذایی نیز می‌توانند بر خطر ابتلا اثر بگذارند.

برخلاف سرطان‌هایی مانند پستان یا کولورکتال، غربالگری جمعیتی سرطان معده در همه کشورها به شکل یکسان انجام نمی‌شود و سیاست غربالگری تا حد زیادی به میزان شیوع بیماری در هر کشور بستگی دارد.

۶. سرطان پانکراس؛ چرا با وجود شیوع کمتر مرگ‌ومیر بالایی دارد؟

سرطان پانکراس نمونه مهمی است که نشان می‌دهد شایع‌ترین سرطان الزاماً دشوارترین سرطان برای درمان نیست.

تعداد موارد جدید سرطان پانکراس بسیار کمتر از سرطان‌هایی مانند پستان و پروستات است، اما این بیماری همچنان در میان علل اصلی مرگ ناشی از سرطان قرار دارد.

دلایل مهم آن عبارت‌اند از:

• بیماری در مراحل اولیه می‌تواند علائم واضحی ایجاد نکند؛
• بسیاری از بیماران در زمان تشخیص بیماری پیشرفته‌تری دارند؛
• تنها بخشی از بیماران هنگام تشخیص امکان جراحی با هدف درمانی دارند؛
• و سرطان پانکراس از نظر زیستی می‌تواند تهاجمی باشد.

برای افراد با خطر متوسط، در حال حاضر غربالگری روتین جمعیتی سرطان پانکراس توصیه نمی‌شود. برخی افراد دارای خطر ارثی یا خانوادگی بالا ممکن است تحت برنامه‌های پایش تخصصی قرار گیرند.

۷. سرطان مری

سرطان مری نیز یکی از ۱۰ علت اصلی مرگ ناشی از سرطان در جهان است.

دو نوع عمده آن شامل:

• کارسینوم سلول سنگفرشی؛
• آدنوکارسینوم مری

است.

الگوی عوامل خطر این دو زیرگروه کاملاً یکسان نیست. دخانیات و مصرف الکل از عوامل مهم خطر کارسینوم سلول سنگفرشی هستند، درحالی‌که ریفلاکس مزمن و مری بارت با افزایش خطر آدنوکارسینوم مری ارتباط دارند.

مشکل در بلع، کاهش وزن بدون علت و درد هنگام بلع از علائمی هستند که در صورت تداوم نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

۸. سرطان پروستات

سرطان پروستات از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان است، اما بسیاری از موارد آن رشد آهسته‌ای دارند.

این نکته بسیار مهم است: وجود سرطان پروستات الزاماً به معنی بیماری تهاجمی یا کشنده نیست.

بعضی بیماران ممکن است سال‌ها فقط تحت «نظارت فعال» قرار بگیرند، درحالی‌که برخی دیگر دارای سرطان پرخطر یا متاستاتیک هستند و به درمان نیاز دارند.

آزمایش PSA می‌تواند در تشخیص زودهنگام نقش داشته باشد، اما غربالگری PSA مزایا و معایبی دارد و تصمیم درباره انجام آن بهتر است بر اساس سن، خطر فردی و گفت‌وگو با پزشک گرفته شود.

۹. سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم از این جهت اهمیت ویژه‌ای دارد که بخش عمده موارد آن با عفونت پایدار انواع پرخطر ویروس HPV ارتباط دارد و در بسیاری از موارد می‌توان از آن پیشگیری کرد.

دو ابزار بسیار مهم برای کاهش بار این سرطان وجود دارد:

واکسیناسیون HPV برای پیشگیری از عفونت با انواع مهم سرطان‌زای HPV و غربالگری دهانه رحم برای شناسایی عفونت پرخطر یا تغییرات پیش‌سرطانی قبل از ایجاد سرطان مهاجم.

به همین دلیل، سرطان دهانه رحم یکی از واضح‌ترین نمونه‌هایی است که در آن واکسیناسیون و غربالگری مناسب می‌توانند تأثیر بزرگی بر کاهش مرگ‌ومیر داشته باشند.

۱۰. لوسمی یا سرطان خون

لوسمی یک بیماری واحد نیست؛ بلکه گروهی از بدخیمی‌های خون و مغز استخوان را شامل می‌شود.

انواع مهم آن شامل:

• لوسمی میلوئیدی حاد (AML)
• لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL)
• لوسمی میلوئیدی مزمن (CML)
• لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL)

هستند.

رفتار این بیماری‌ها بسیار متفاوت است. برخی انواع لوسمی بدون درمان می‌توانند سریع پیشرفت کنند، درحالی‌که بعضی انواع مزمن ممکن است سال‌ها قابل‌کنترل باشند.

بنابراین جمله کلی «سرطان خون کشنده است» از نظر پزشکی دقیق نیست و نوع لوسمی اهمیت زیادی دارد.

آیا سرطان پانکراس از سرطان ریه کشنده‌تر است؟

پاسخ به معیار موردنظر بستگی دارد.

اگر سؤال این باشد که:

«کدام سرطان بیشترین انسان را در جهان می‌کشد؟»

پاسخ سرطان ریه است.

اما اگر منظور این باشد که:

«کدام سرطان نسبت به تعداد مبتلایان پیش‌آگهی نامطلوب‌تری دارد؟»

پاسخ می‌تواند متفاوت باشد و سرطان‌هایی مانند پانکراس در چنین مقایسه‌ای وضعیت نامطلوب‌تری دارند.

به همین دلیل، استفاده از عبارت «کشنده‌ترین سرطان» بدون مشخص‌کردن معیار می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

آیا سرطان مرحله ۴ همیشه کشنده است؟

خیر؛ نمی‌توان برای همه سرطان‌های مرحله ۴ یک حکم واحد صادر کرد.

مرحله ۴ معمولاً به معنای بیماری پیشرفته و در بسیاری از سرطان‌های جامد به معنای گسترش دوردست بیماری است. در چنین شرایطی درمان معمولاً پیچیده‌تر می‌شود.

بااین‌حال، وضعیت سرطان‌های مرحله ۴ بسیار متفاوت است.

بعضی بیماران ممکن است سال‌ها با بیماری پیشرفته زندگی کنند و درمان‌هایی مانند درمان هدفمند، هورمون‌درمانی یا ایمونوتراپی در برخی سرطان‌ها می‌توانند کنترل طولانی‌مدت بیماری ایجاد کنند.

هدف درمان نیز ممکن است بسته به سرطان و شرایط بیمار متفاوت باشد؛ از درمان با هدف کنترل طولانی‌مدت بیماری گرفته تا کاهش علائم و حفظ کیفیت زندگی.

بنابراین عبارت‌هایی مانند «مرحله ۴ یعنی پایان راه» از نظر پزشکی صحیح نیستند.

آیا متاستاز علت اصلی خطر سرطان است؟

متاستاز یعنی سلول‌های سرطانی از محل اولیه خود به نقاط دیگری از بدن گسترش پیدا کرده‌اند.

متاستاز یکی از مهم‌ترین دلایل مرگ ناشی از بسیاری از سرطان‌های جامد است، زیرا بیماری می‌تواند عملکرد اندام‌های حیاتی مانند کبد، ریه، مغز یا مغز استخوان را مختل کند.

اما سرطان می‌تواند از راه‌های دیگری نیز خطرناک شود؛ برای مثال:

• نارسایی اندام؛
• انسداد راه هوایی یا دستگاه گوارش؛
• خونریزی؛
• عفونت شدید؛
• اختلال در تولید سلول‌های خونی؛
• لخته‌های خون؛
• و عوارض متابولیک.

این موضوع به‌ویژه در سرطان‌های خون اهمیت دارد، زیرا مفهوم «متاستاز» در لوسمی‌ها مانند تومورهای جامد کاربرد ندارد.

کدام سرطان‌ها غربالگری دارند؟

یک تصور اشتباه رایج این است که می‌توان برای «همه سرطان‌ها» آزمایش غربالگری دوره‌ای انجام داد.

در حال حاضر چنین امکانی وجود ندارد.

روش‌های غربالگری اثبات‌شده برای برخی سرطان‌ها و در جمعیت‌های مشخص وجود دارند؛ از جمله:

• سرطان پستان؛
• سرطان دهانه رحم؛
• سرطان کولورکتال؛
• سرطان ریه در افراد واجد شرایط و پرخطر.

در مورد سرطان پروستات نیز تصمیم‌گیری درباره PSA باید با توجه به سن، خطر فردی و مزایا و معایب غربالگری انجام شود.

در مقابل، برای سرطان‌هایی مانند پانکراس یا تخمدان، غربالگری روتین جمعیت عمومی با خطر متوسط توصیه نمی‌شود.

بنابراین انجام مجموعه‌ای از «تومور مارکرها» یا تصویربرداری‌های متعدد در افراد سالم، جایگزین برنامه غربالگری مبتنی بر شواهد نیست.

آیا آزمایش خون معمولی می‌تواند سرطان را زود تشخیص دهد؟

معمولاً خیر.

CBC، آزمایش‌های کبدی، برخی تومورمارکرها یا سایر آزمایش‌های خون ممکن است در شرایط خاص اطلاعات مفیدی ارائه کنند، اما یک آزمایش خون معمولی که بتواند همه سرطان‌ها را با اطمینان رد یا تأیید کند وجود ندارد.

حتی تومورمارکرهایی مانند PSA، CA-125، CEA یا CA19-9 نیز محدودیت دارند و نباید بدون توجه به شرایط بالینی به‌عنوان «آزمایش عمومی سرطان» تفسیر شوند.

آیا سرطان همیشه علائم هشداردهنده دارد؟

خیر.

برخی سرطان‌ها در مراحل اولیه می‌توانند بدون علامت باشند. در مقابل، بعضی سرطان‌ها علائم ایجاد می‌کنند اما علائم آن‌ها اختصاصی نیستند.

علائمی که در صورت ماندگاری یا غیرعادی‌بودن ارزش ارزیابی پزشکی دارند می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• توده جدید؛
• خونریزی غیرطبیعی؛
• کاهش وزن ناخواسته؛
• تغییر مداوم در عادات دفع؛
• سرفه یا گرفتگی صدای ماندگار؛
• مشکل در بلع؛
• تغییر غیرعادی یک خال یا ضایعه پوستی؛
• درد جدید و مداوم؛
• یا خستگی غیرقابل توضیح.

وجود این علائم به معنی سرطان نیست. بسیاری از بیماری‌های خوش‌خیم نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

هدف از شناخت علائم این است که تغییرات ماندگار بدن نادیده گرفته نشوند.

آیا می‌توان از سرطان‌های کشنده پیشگیری کرد؟

از همه سرطان‌ها نمی‌توان پیشگیری کرد، اما بخش قابل‌توجهی از سرطان‌ها با عوامل خطر قابل‌تغییر ارتباط دارند.

اقدامات مهم کاهش خطر عبارت‌اند از:

• استفاده نکردن از دخانیات؛
• حفظ وزن سالم؛
• فعالیت بدنی منظم؛
• داشتن الگوی غذایی سالم؛
• کاهش یا پرهیز از مصرف الکل؛
• واکسیناسیون HPV در افراد واجد شرایط؛
• واکسیناسیون هپاتیت B در افراد واجد شرایط؛
• محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش؛
• کاهش مواجهه با مواد سرطان‌زای محیطی و شغلی؛
• و شرکت در برنامه‌های غربالگری معتبر متناسب با سن و میزان خطر.

هیچ‌کدام از این اقدامات خطر سرطان را به صفر نمی‌رسانند، اما می‌توانند خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها را کاهش دهند.

آیا تشخیص زودهنگام همیشه باعث درمان سرطان می‌شود؟

خیر.

تشخیص زودهنگام در بسیاری از سرطان‌ها امکان درمان مؤثرتر را افزایش می‌دهد، اما تضمین‌کننده درمان قطعی نیست.

نوع سرطان، رفتار زیستی تومور، مرحله بیماری و ویژگی‌های فردی بیمار همگی اهمیت دارند.

از طرف دیگر، غربالگری برای همه سرطان‌ها مناسب نیست. یک آزمایش غربالگری زمانی ارزشمند است که شواهد نشان دهد مزایای آن از آسیب‌هایی مانند نتایج مثبت کاذب، آزمایش‌های غیرضروری، تشخیص بیش‌ازحد و عوارض احتمالی بیشتر است.

«نرخ بقا» را چگونه درست تفسیر کنیم؟

هنگام جست‌وجوی اینترنتی درباره سرطان ممکن است با عباراتی مانند «بقای ۵ ساله» روبه‌رو شوید.

این عدد یک آمار جمعیتی است، نه زمان باقی‌مانده از زندگی یک بیمار.

برای مثال، بقای نسبی ۵ ساله به‌طور ساده نشان می‌دهد گروهی از افراد مبتلا به یک سرطان در مقایسه با افراد مشابه بدون آن سرطان، تا پنج سال پس از تشخیص چه میزان بقا داشته‌اند.

این آمار نمی‌تواند مشخص کند یک بیمار خاص چند سال زندگی خواهد کرد.

علاوه بر این، آمار بقا معمولاً بر اساس بیمارانی است که چند سال قبل تشخیص گرفته‌اند و ممکن است اثر کامل درمان‌های جدیدتر هنوز در آن دیده نشود.

بنابراین برای پیش‌بینی وضعیت یک فرد باید اطلاعات اختصاصی همان بیمار بررسی شود.

چه چیزی واقعاً خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش می‌دهد؟

برای کاهش مرگ‌ومیر سرطان باید به چند مرحله متفاوت توجه کرد:

پیشگیری اولیه: کاهش مواجهه با عوامل سرطان‌زا مانند دخانیات و استفاده از واکسن‌های مؤثر.

غربالگری مناسب: انجام غربالگری‌های اثبات‌شده برای افراد واجد شرایط.

تشخیص به‌موقع علائم: مراجعه پزشکی در صورت مشاهده تغییرات جدید و مداوم.

تشخیص دقیق: تعیین نوع، مرحله و ویژگی‌های مولکولی سرطان.

درمان مناسب: انتخاب جراحی، پرتودرمانی، درمان‌های سیستمیک یا ترکیبی از آن‌ها بر اساس ویژگی‌های بیماری.

مراقبت حمایتی و تسکینی: کنترل درد، تنگی نفس، تهوع، خستگی و سایر مشکلات برای حفظ کیفیت زندگی.

مراقبت تسکینی فقط برای روزهای پایانی زندگی نیست و در صورت نیاز می‌تواند هم‌زمان با درمان فعال سرطان ارائه شود.

چرا نباید از عبارت «سرطان مساوی مرگ» استفاده کنیم؟

آمار مرگ‌ومیر سرطان می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما آمار جهانی نباید به سرنوشت یک فرد تعمیم داده شود.

«سرطان» نام یک بیماری واحد نیست. صدها زیرنوع مختلف سرطان وجود دارد و حتی دو بیمار مبتلا به سرطانی با نام مشابه ممکن است از نظر مرحله، ژنتیک تومور، پاسخ به درمان و پیش‌آگهی شرایط کاملاً متفاوتی داشته باشند.

امروزه برخی سرطان‌ها در صورت تشخیص و درمان مناسب قابل درمان‌اند و بعضی سرطان‌های پیشرفته نیز ممکن است برای مدت طولانی کنترل شوند.

بنابراین سؤال مهم‌تر از «آیا این سرطان کشنده است؟» این است:

نوع دقیق سرطان چیست، در چه مرحله‌ای قرار دارد، چه ویژگی‌های مولکولی دارد و چه گزینه‌های درمانی برای این بیمار وجود دارد؟

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علامت جدید و غیرمعمولی دارید که ادامه پیدا کرده، بدتر شده یا برای شما قابل توضیح نیست، بهتر است آن را با پزشک مطرح کنید.

به‌خصوص خونریزی غیرطبیعی، توده جدید، کاهش وزن بدون علت، تغییر ماندگار در دفع، سرفه مداوم، مشکل بلع یا تغییر واضح در وضعیت عمومی بدن ارزش بررسی دارند.

این توصیه به معنی آن نیست که چنین علائمی حتماً نشانه سرطان هستند؛ در واقع دلایل غیرسرطانی بسیار شایع‌ترند. هدف، پیدا کردن علت علامت و جلوگیری از تأخیر غیرضروری در تشخیص است.

کلام آخر

اگر «کشنده‌ترین سرطان» را بر اساس تعداد مرگ جهانی تعریف کنیم، سرطان ریه در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن سرطان‌های کولورکتال، کبد، پستان و معده قرار می‌گیرند.

اما این رتبه‌بندی نباید باعث شود سرطان را یک بیماری با نتیجه از پیش تعیین‌شده تصور کنیم.

شایع‌بودن بیماری، مرحله هنگام تشخیص، رفتار زیستی سرطان، امکان غربالگری، دسترسی به درمان و پاسخ بیمار همگی بر میزان مرگ‌ومیر اثر می‌گذارند.

از طرف دیگر، بخشی از بار سرطان را می‌توان با کاهش عوامل خطر قابل‌پیشگیری، واکسیناسیون، غربالگری مبتنی بر شواهد و مراجعه به‌موقع برای بررسی علائم کاهش داد.

اگر خودتان یا یکی از نزدیکانتان با تشخیص سرطان مواجه شده‌اید، آمارهای اینترنتی را مستقیماً به وضعیت فردی تعمیم ندهید. بهترین برآورد درباره پیش‌آگهی زمانی به دست می‌آید که نوع دقیق سرطان، مرحله بیماری، نتایج پاتولوژی و آزمایش‌های مولکولی و پاسخ به درمان توسط تیم پزشکی بررسی شوند.

سؤالات متداول